Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz juist duurder maakt

Margriet Bos · 2026-08-11

De Nederlandse ggz staat al jaren onder druk. Wachttijden lopen op, mensen zoeken steeds vaker hulp en de zorgkosten stijgen. Het kabinet zegt daar iets aan te willen doen. Maar als je naar de laatste besluiten kijkt, vraag je je toch echt af of die woorden wel worden gevolgd door daden. Minister Mirjam Sterk van Langdurige zorg heeft namelijk besloten om fors minder gz-psychologen op te leiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. Dat is opvallend, zeker omdat hetzelfde kabinet zegt de wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg te willen terugdringen. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, is er duidelijk over: "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen." ## Wat is er precies aan de hand? Het Capaciteitsorgaan is het onafhankelijke adviesorgaan dat berekent hoeveel zorgprofessionals Nederland in de toekomst nodig heeft. Hun advies is gebaseerd op zorgvuldige analyses van vraag, aanbod en demografische ontwikkelingen. Het advies over het aantal op te leiden gz-psychologen is helder. Maar de minister kiest ervoor om daar flink van af te wijken. Dat betekent concreet: minder instroom, minder afgestudeerden en dus minder behandelaren in de toekomst. Terwijl de vraag naar psychologische hulp juist blijft groeien. De cijfers liegen er niet om. Steeds meer Nederlanders kampen met stress, burn-out en andere psychische klachten. De wachttijden voor behandeling zijn in sommige regio's opgelopen tot maanden. ## De gevolgen voor de praktijk Minder gz-psychologen heeft directe gevolgen voor de wachtkamers van Nederland. Denk aan: - Langere wachttijden voor intake en behandeling - Meer druk op de behandelaren die er wél zijn - Hogere werkdruk en meer verloop in de sector - Mensen die langer thuis zitten met klachten die verergeren Dat laatste is misschien wel het meest zorgelijke. Wanneer iemand niet op tijd de juiste hulp krijgt, kunnen klachten chronisch worden. En chronische problemen zijn niet alleen vervelend voor de persoon zelf, maar ook duurder voor de samenleving als geheel. ## Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) Het besluit van de minister staat haaks op het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord, kortweg AZWA. In dat akkoord zijn juist afspraken gemaakt om de zorg toegankelijk te houden en de kwaliteit te verbeteren. Het opleiden van voldoende professionals is daar een essentieel onderdeel van. Wydoodt wijst daar nadrukkelijk op. En ze heeft gelijk. Je kunt niet aan de ene kant beloven dat je de ggz toegankelijker maakt, en aan de andere kant de aanvoer van nieuwe behandelaren stopt. Dat is gewoon niet vol te houden. Het is alsof je zegt dat je een marathon wilt lopen, maar ondertussen je loopschoenen weggooit. ## Wat betekent dit voor senioren? Voor senioren is dit onderwerp extra relevant. Ouderen hebben vaker te maken met psychische klachten, zoals depressie, angst of rouw. Ook komt dementie steeds vaker voor, en daar is gespecialiseerde zorg voor nodig. Als er minder gz-psychologen worden opgeleid, betekent dat ook voor deze groep langere wachttijden en minder behandelopties. Juist in een tijd waarin de vergrijzing toeneemt, is het belangrijk om te investeren in voldoende zorgpersoneel. Persoonlijke alarmsystemen en andere zorginnovaties kunnen ouderen langer zelfstandig laten wonen. Maar voor echte psychische hulp heb je mensen nodig. Goed opgeleide professionals die de tijd en ruimte krijgen om hun werk goed te doen. ## Een oproep aan de minister Het besluit van minister Sterk roept dan ook de nodige vragen op. Waarom wordt er afgeweken van het advies van het Capaciteitsorgaan? Welke cijfers liggen aan dit besluit ten grondslag? En hoe rijmt dit met de belofte om de wachttijden te verkorten? Het zou goed zijn als de minister dit besluit heroverweegt. Niet alleen voor de ggz-sector zelf, maar vooral voor de mensen die afhankelijk zijn van goede en tijdige zorg. Want uiteindelijk draait het daar om. Mensen die op tijd worden geholpen, kunnen sneller herstellen en weer meedoen in de samenleving. De oproep van Anita Wydoodt is duidelijk. En ze staat niet alleen. Steeds meer experts in de zorg delen haar zorgen. Het is tijd dat het kabinet luistert, voordat de problemen in de ggz nog verder oplopen. Want de rekening van uitstel wordt uiteindelijk altijd hoger dan de kosten van investeren in de toekomst.