Menzis mag zorgfraude aanpakken: lezers steunen Wet Bibob

Margriet Bos · 2026-08-14

Het is een onderwerp dat de gemoederen in de zorgsector flink bezighoudt: zorgfraude. We hebben het niet over een paar euro's die ergens verkeerd vallen, maar over miljoenen die wekelijks aan de strijkstok blijven hangen. En dat terwijl de zorg juist zo onder druk staat. Daarom is het nieuws rond Zorgkantoor Menzis en de Wet Bibob zo belangrijk. Een ruime meerderheid van de Zorgvisie-lezers is namelijk duidelijk: Menzis moet die wet gewoon kunnen gebruiken om fraudeurs aan te pakken. Maar waarom is dat eigenlijk zo'n ding? En wat betekent dit voor de toekomst van zorginkoop? Laten we er eens rustig naar kijken. ### Wat is de Wet Bibob precies? Even terug naar de basis. De Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur, kortweg Wet Bibob, is een instrument dat overheden al jaren gebruiken om te voorkomen dat ze zaken doen met partijen die crimineel geld witwassen of strafbare feiten plegen. Denk aan een café dat een vergunning aanvraagt, of een bouwbedrijf dat een overheidsopdracht binnen wil halen. Met de Bibob-toets kan de overheid het verleden van zo'n partij doorspitten. Hebben ze strafbladen? Zijn er rare constructies met geld? En zo ja, dan kan de overheid de samenwerking weigeren of intrekken. Tot nu toe werd die wet vooral buiten de zorg gebruikt. Maar zorgkantoren, zoals Menzis, lopen tegen het probleem aan dat ze zorgaanbieders contracteren die later betrokken blijken te zijn bij fraude. En dan is het kwaad vaak al geschied: het geld is betaald, de zorg is misschien nooit geleverd, en de patiënt is de dupe. Menzis wil daarom ook de bevoegdheid krijgen om de Wet Bibob in te zetten. Klinkt logisch, toch? Toch is er juridisch nog een flinke hobbel te nemen. ### Waarom loopt Menzis voorop? Menzis is een van de eerste zorgkantoren die zo nadrukkelijk aan de bel trekt. Ze zien dagelijks wat er misgaat. Zorgaanbieders die declaraties indienen voor zorg die nooit is verleend, of die kosten opvoeren die nergens op slaan. Het is een probleem dat niet alleen Menzis raakt, maar alle zorgkantoren in Nederland. Toch durft Menzis nu de stap te zetten om te pleiten voor uitbreiding van de Wet Bibob naar de zorgsector. En dat is opvallend, want het is politiek gezien een gevoelig onderwerp. Je kunt het vergelijken met een huisbaas die eindelijk eens het strafblad van een potentiële huurder wil checken voordat hij de sleutels overhandigt. Normaal gesproken doe je dat misschien al, maar in de zorg is dat dus nog niet zo vanzelfsprekend. Menzis wil die controle wel, en de Zorgvisie-lezers staan daar dus massaal achter. Uit de poll bleek dat een ruime meerderheid vindt dat Menzis de Wet Bibob moet kunnen inzetten. De boodschap aan de politiek is dan ook helder: regel dit snel juridisch, want elke dag dat we wachten, kost geld en vertrouwen. ### Wat betekent dit voor zorgaanbieders? Nu denk je misschien: "Ik ben een eerlijke zorgaanbieder, dus waar maak ik me druk om?" En dat is precies de juiste instelling. De Wet Bibob is er niet om bonafide ondernemers te pesten, maar om de rotte appels uit de mand te vissen. Voor zorgaanbieders die het goed doen, verandert er eigenlijk weinig. Ze moeten misschien wat meer documentatie aanleveren, maar dat is een kleine prijs voor een eerlijker speelveld. Het grote voordeel is dat er minder oneerlijke concurrentie komt. Zorgaanbieders die frauderen, kunnen lagere prijzen bieden omdat ze hun geld op een andere manier binnenhalen. Dat maakt het voor eerlijke partijen lastig om te concurreren. Met de inzet van de Wet Bibob wordt dat speelveld een stuk gelijker. En dat is uiteindelijk goed voor iedereen: de zorgaanbieder, het zorgkantoor, maar vooral voor de patiënt die kan rekenen op zorg die echt wordt geleverd. ### De politiek moet nu doorpakken Het is nu aan de politiek om dit juridisch mogelijk te maken. Dat klinkt makkelijker dan het is, want er moet een zorgvuldige afweging worden gemaakt tussen fraudebestrijding en privacy. Je wilt niet dat zorgaanbieders onterecht worden geweigerd op basis van vage vermoedens. Daar moet een goede rechtsbescherming tegenover staan. Maar dat mag geen excuus zijn om het eindeloos vooruit te schuiven. De signalen uit de sector zijn duidelijk: zorgfraude is een groot probleem en de huidige middelen schieten tekort. Als zelfs een zorgkantoor als Menzis, dat toch al veel controleert, zegt dat het meer bevoegdheden nodig heeft, dan moet de politiek luisteren. De Zorgvisie-lezers geven in ieder geval een duidelijk signaal af. Zij zien de urgentie. Nu de rest van Nederland nog. Het is een kwestie van vertrouwen. Vertrouwen in de zorg, vertrouwen in elkaar. En dat vertrouwen begint bij een overheid die durft in te grijpen als het misgaat. Hopelijk laat de wetgever zich niet te lang op zich wachten. Want elke maand dat we wachten, is weer een maand waarin fraudeurs hun gang kunnen gaan.