Menzis als voorloper: wat de poll over de Wet Bibob ons leert

Margriet Bos · 2026-08-14

Het is een onderwerp dat de gemoederen in de zorg flink bezighoudt: zorgfraude. En als er één naam de afgelopen tijd vaak viel, dan is het die van zorgkantoor Menzis. Uit een recente poll van Zorgvisie blijkt dat een ruime meerderheid van de lezers vindt dat Menzis de Wet Bibob moet kunnen inzetten om fraude aan te pakken. Maar wat betekent dat precies, en waarom is dit zo belangrijk voor senioren en hun naasten? In dit artikel duik ik in de wereld van persoonsalarmering, zorgfraude en de juridische puzzel die daarbij komt kijken. Als expert op het gebied van persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen, zie ik dagelijks hoe belangrijk het is dat zorgmiddelen op de juiste plek terechtkomen. Zorgfraude is niet alleen een papieren probleem; het heeft directe gevolgen voor de kwaliteit van zorg die ouderen ontvangen. Daarom is het goed om te begrijpen waarom deze poll-uitslag zo belangrijk is en wat er moet gebeuren. ### Wat is de Wet Bibob eigenlijk? De Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur, kortweg Wet Bibob, is een instrument dat overheden kunnen gebruiken om te voorkomen dat ze onbedoeld criminele activiteiten faciliteren. Denk aan het verlenen van vergunningen, subsidies of opdrachten aan bedrijven waarvan de leiding een strafblad heeft of banden heeft met criminele organisaties. Het is een soort filter dat de integriteit van organisaties toetst. In de zorgsector kan dit heel waardevol zijn. Stel je voor: een zorgaanbieder die persoonsalarmering levert aan ouderen, maar waarvan de eigenaar eerder is veroordeeld voor oplichting. Met de Wet Bibob zou een zorgkantoor zoals Menzis zo'n partij kunnen weigeren of extra voorwaarden kunnen stellen. Dat beschermt niet alleen het zorgbudget, maar ook de kwetsbare ouderen die afhankelijk zijn van betrouwbare zorg. ### De poll-uitslag: een duidelijk signaal De poll van Zorgvisie is glashelder: een ruime meerderheid van de lezers wil dat Menzis de Wet Bibob kan inzetten. Dat is een krachtig signaal richting de politiek. Menzis loopt voorop in de strijd tegen zorgfraude, maar wordt op dit moment beperkt door de wetgeving. Het is alsof je een brand wilt blussen, maar geen waterslang hebt. De intentie is er, maar het middel ontbreekt. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de roep om juridische aanpassingen steeds luider wordt. De politiek moet snel handelen om dit mogelijk te maken. Niet alleen voor Menzis, maar voor alle zorgkantoren in Nederland. Want zorgfraude is een landelijk probleem dat vraagt om een landelijke oplossing. ### Waarom dit ook voor senioren belangrijk is Je zou denken dat dit onderwerp vooral gaat over administratieve processen en juridische hobbels. Maar de impact reikt veel verder. Wanneer zorgfraude niet wordt aangepakt, heeft dat directe gevolgen voor de kwaliteit van zorg. Ouderen die gebruikmaken van persoonsalarmering verdienen een aanbieder die betrouwbaar is en die hen écht helpt. Niet een partij die vooral bezig is met eigen gewin. Denk bijvoorbeeld aan een alarmsysteem dat niet goed functioneert, omdat de aanbieder beknibbelt op kwaliteit om de winstmarge op te krikken. Of een zorgverlener die belooft dagelijks langs te komen, maar in de praktijk slechts één keer per week verschijnt. Dit zijn de gevolgen van een systeem waarin fraude te lang ongestraft kan blijven. ### De rol van de politiek De uitslag van de poll legt een duidelijke verantwoordelijkheid bij de politiek. Het is nu aan wetgevers om de Wet Bibob uit te breiden naar de zorgsector. Dat klinkt eenvoudig, maar juridische processen kosten tijd. Toch is er geen excuus om dit te laten sudderen. De signalen uit het veld zijn duidelijk en de urgentie is groot. Wat er nodig is, is een wetswijziging die zorgkantoren de bevoegdheid geeft om integriteitsonderzoeken uit te voeren bij zorgaanbieders. Dit moet zorgvuldig gebeuren, met oog voor rechtsbescherming van zorgondernemers, maar zonder dat dit ten koste gaat van de daadkracht. Het is een delicate balans, maar zeker niet onmogelijk. ### Wat betekent dit voor de praktijk? Als de wet wordt aangepast, kunnen zorgkantoren zoals Menzis veel gerichter optreden. Ze kunnen vóór het aangaan van een contract al beoordelen of een zorgaanbieder betrouwbaar is. Dat voorkomt niet alleen financiële schade, maar ook reputatieschade en, belangrijker nog, schade aan het vertrouwen van ouderen in de zorg. - Betere bescherming van zorgbudgetten - Hogere kwaliteit van zorg voor senioren - Meer vertrouwen in zorgaanbieders - Snellere opsporing van misstanden Het is een win-winsituatie voor iedereen die betrokken is bij de zorg. En laten we eerlijk zijn: in een tijd waarin de zorg onder druk staat, kunnen we ons geen verspilling van middelen veroorloven. ### Een persoonlijke noot Als iemand die dagelijks werkt met ouderen en hun familieleden, zie ik hoe belangrijk vertrouwen is. Ouderen moeten erop kunnen rekenen dat de zorg die ze ontvangen, veilig en betrouwbaar is. Een persoonlijk alarm is voor veel senioren een levenslijn. Het is dan ook onacceptabel dat fraudeurs deze levenslijn kunnen misbruiken voor eigen gewin. Daarom hoop ik dat de politiek snel in actie komt. De poll-uitslag is een duidelijk signaal, maar het is aan de wetgevers om hier gevolg aan te geven. Laten we niet wachten tot er meer slachtoffers vallen. De tijd om te handelen is nu. In de tussentijd is het goed om als zorgprofessional of mantelzorger alert te blijven. Vraag zorgaanbieders naar hun kwaliteitseisen, controleer certificeringen en wees niet bang om vragen te stellen. Samen kunnen we ervoor zorgen dat zorgfraude geen kans krijgt en dat onze ouderen de zorg krijgen die ze verdienen.