Menzis en de Wet Bibob: wat betekent dit voor de strijd tegen zorgfraude?

Margriet Bos · 2026-08-14

Zorgfraude is een probleem dat de afgelopen jaren steeds meer aandacht krijgt. Het kost de maatschappij niet alleen miljoenen, maar ondermijnt ook het vertrouwen in de zorg. Daarom was het opvallend dat Zorgkantoor Menzis een opvallende stap zette. Uit een poll van Zorgvisie blijkt namelijk dat een ruime meerderheid van de lezers vindt dat Menzis de Wet Bibob moet kunnen inzetten om zorgfraude aan te pakken. Maar wat houdt dat precies in, en waarom is dit zo belangrijk? ### De Wet Bibob: een krachtig middel tegen misbruik De Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur, kortweg Wet Bibob, is een instrument dat overheden kunnen gebruiken om te voorkomen dat ze onbedoeld criminele activiteiten faciliteren. Denk aan subsidies, vergunningen of opdrachten die terechtkomen bij partijen met verkeerde bedoelingen. Door deze wet kunnen overheden een onderzoek instellen naar de achtergrond van een aanvrager. In de zorgsector kan dit een wereld van verschil maken. Zorgkantoren, zoals Menzis, geven jaarlijks enorme bedragen uit aan zorgaanbieders. Soms blijkt achteraf dat er sprake is van fraude, zoals het declareren van niet-verleende zorg of het opzetten van constructies om geld weg te sluizen. De Wet Bibob zou helpen om dit eerder te signaleren en te voorkomen. ### Menzis als voorloper Menzis wordt in de poll gezien als een voorloper omdat het als een van de eerste zorgkantoren pleit voor bredere inzet van deze wet. Dat is logisch, want de huidige regels beperken de mogelijkheden. Zorgkantoren mogen de Wet Bibob namelijk niet zomaar toepassen, terwijl gemeenten dat bijvoorbeeld wel mogen bij vergunningen voor horeca of vastgoed. Die beperking is opvallend, zeker omdat zorgfraude minstens zo schadelijk is. Het gaat om publiek geld, bestemd voor kwetsbare ouderen en mensen met een zorgbehoefte. Wanneer dat geld wegvloeit naar frauduleuze praktijken, is dat niet alleen financieel verlies, maar ook een ethisch probleem. Mensen die zorg hard nodig hebben, worden daarvan de dupe. ### De politiek aan zet De uitkomst van de poll is duidelijk: de lezers willen dat de politiek snel juridisch regelt dat zorgkantoren de Wet Bibob kunnen gebruiken. En dat is meer dan een formeel punt. Het gaat om het beschermen van de integriteit van de zorgsector en het behoud van vertrouwen bij de burger. Toch is het niet eenvoudig. Zo'n wetswijziging vraagt om zorgvuldige afwegingen. Privacy speelt bijvoorbeeld een grote rol. Je wilt niet dat zorgaanbieders onterecht onder een vergrootglas liggen. Maar er moet ook een stevig instrument zijn om misbruik tegen te gaan. De balans tussen controle en vertrouwen is hierin cruciaal. ### Wat betekent dit voor senioren en hun naasten? Voor senioren en hun familie is dit onderwerp misschien wat abstract, maar de impact is groot. Wanneer zorgfraude beter wordt aangepakt, blijft er meer geld over voor echte zorg. Denk aan thuiszorg, dagbesteding of een persoonlijk alarm voor ouderen die zelfstandig wonen. Het is ook een geruststelling dat er steeds meer aandacht is voor dit probleem. Het laat zien dat de zorg serieus wordt genomen en dat er wordt gewerkt aan een eerlijker systeem. Natuurlijk is de Wet Bibob geen wondermiddel, maar het is wel een stap in de goede richting. ### Een gezamenlijke verantwoordelijkheid Het bestrijden van zorgfraude is niet alleen een taak van zorgkantoren of de overheid. Ook zorgaanbieders, professionals en burgers hebben hierin een rol. Het melden van vermoedens van fraude is belangrijk, net als het kritisch volgen van zorgdeclaraties. Samen kunnen we ervoor zorgen dat zorg geld blijft waar het voor bedoeld is. De uitkomst van de poll is een duidelijk signaal. De tijd is rijp om de Wet Bibob ook in de zorgsector in te zetten. Hopelijk pakt de politiek dit snel op, zodat zorgkantoren als Menzis niet langer voorop hoeven te lopen, maar gewoon de juiste middelen hebben. Heb jij ervaring met zorgfraude of vragen over hoe zorgkantoren te werk gaan? Deel het hieronder in de reacties. We lezen graag mee en denken graag met je mee.