Menzis en de Wet Bibob: wat betekent dit voor de aanpak van zorgfraude?

Margriet Bos · 2026-08-14

Zorgfraude is een probleem dat de Nederlandse samenleving jaarlijks honderden miljoenen euro's kost. Het is dan ook niet zo gek dat er steeds meer aandacht is voor manieren om dit tegen te gaan. Recentelijk zorgde een poll van Zorgvisie voor ophef: een ruime meerderheid van de lezers vindt dat zorgkantoor Menzis de Wet Bibob moet kunnen inzetten om zorgfraude aan te pakken. Maar wat houdt dit precies in, en waarom is dit zo'n belangrijk onderwerp? In dit artikel duiken we in de materie en leggen we uit wat dit betekent voor de zorgsector. ### Wat is de Wet Bibob eigenlijk? De Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur (Wet Bibob) is een instrument dat overheden kunnen gebruiken om te voorkomen dat ze onbedoeld criminele activiteiten faciliteren. Denk bijvoorbeeld aan het verlenen van vergunningen, subsidies of opdrachten aan bedrijven of personen die betrokken zijn bij strafbare feiten. Het doel is simpel: de overheid wil geen zaken doen met partijen die de boel oplichten of crimineel geld witwassen. Tot nu toe wordt deze wet vooral gebruikt bij horecavergunningen, vastgoedtransacties en aanbestedingen. Maar de roep om de Wet Bibob ook in de zorg in te zetten, wordt steeds luider. Waarom? Omdat zorgfraude vaak plaatsvindt via constructies die moeilijk op te sporen zijn. Denk aan zorgaanbieders die declaraties indienen voor zorg die nooit is verleend, of die op andere manieren de boel belazeren. ### Waarom Menzis een voorloper is Zorgkantoor Menzis speelt een opvallende rol in dit verhaal. Zij zijn namelijk een van de eerste zorgkantoren die actief pleiten voor de inzet van de Wet Bibob in de zorg. Het idee is dat zorgkantoren, die verantwoordelijk zijn voor de inkoop van zorg, hiermee beter kunnen controleren of zorgaanbieders wel te vertrouwen zijn. De poll van Zorgvisie laat zien dat een groot deel van de lezers dit een goed idee vindt. Sterker nog, ze vinden dat de politiek dit snel juridisch moet regelen. En dat is begrijpelijk. Want hoe langer we wachten, hoe meer geld er verloren gaat aan fraude. Geld dat eigenlijk naar goede zorg had moeten gaan. ### De juridische hobbels Toch is het niet zo eenvoudig als het lijkt. De Wet Bibob is namelijk niet zomaar toepasbaar in de zorgsector. Er zijn juridische hobbels die eerst genomen moeten worden. Zo moet duidelijk worden vastgelegd onder welke voorwaarden zorgkantoren de wet mogen inzetten. Ook moet er gedacht worden aan privacyaspecten: welke gegevens mogen worden opgevraagd en hoe worden die beschermd? Daarnaast speelt de vraag hoe ver de bevoegdheden reiken. Mag een zorgkantoor een hele zorginstelling weigeren als er een vermoeden van fraude is? Of moet dat per persoon of per afdeling bekeken worden? Dit zijn vragen die de politiek moet beantwoorden voordat de wet daadwerkelijk ingezet kan worden. ### Wat betekent dit voor zorgaanbieders? Voor zorgaanbieders die zich netjes aan de regels houden, is dit vooral goed nieuws. Een strengere controle betekent dat oneerlijke concurrentie wordt tegengegaan. Zorgaanbieders die frauderen, drijven namelijk de kosten op en beschadigen het vertrouwen in de sector. Door de Wet Bibob in te zetten, wordt het speelveld eerlijker. Maar het betekent ook dat zorgaanbieders zich moeten voorbereiden op strengere controles. Het is verstandig om de administratie op orde te hebben en transparant te zijn over de bedrijfsvoering. Wie niets te verbergen heeft, hoeft zich geen zorgen te maken. Toch kan het geen kwaad om alvast te kijken naar de eigen processen en eventuele verbeterpunten. ### De rol van de politiek De uitslag van de poll is duidelijk, maar de bal ligt nu bij de politiek. Zij moeten de wetgeving aanpassen zodat de Wet Bibob ook in de zorg toegepast kan worden. Dit is geen kwestie van morgen geregeld, maar het is wel een belangrijke stap in de strijd tegen zorgfraude. Het is te hopen dat de politiek de signalen oppikt en snel met een voorstel komt. Want hoe eerder dit geregeld is, hoe sneller we kunnen beginnen met het effectief aanpakken van fraude. Dat is niet alleen in het belang van zorgkantoren, maar vooral ook van iedereen die afhankelijk is van goede zorg. ### Conclusie: een stap in de goede richting De discussie over de Wet Bibob in de zorg is een belangrijke. Het laat zien dat er serieus wordt nagedacht over manieren om zorgfraude tegen te gaan. Menzis loopt hierin voorop, en dat is een goede zaak. Nu de politiek nog. Het is een complex onderwerp, maar de kern is simpel: we willen dat zorg geld gaat naar zorg, niet naar fraudeurs. De Wet Bibob kan daarbij helpen, maar alleen als de juiste juridische kaders worden gecreëerd. Laten we hopen dat dit snel gebeurt. Heb jij ervaring met zorgfraude of heb je een mening over dit onderwerp? Deel het gerust in de reacties. Samen kunnen we bijdragen aan een eerlijkere en betere zorgsector.