Menzis en de Wet Bibob: wat betekent dit voor de zorg?

Margriet Bos · 2026-08-14

De strijd tegen zorgfraude is een onderwerp dat de gemoederen flink bezighoudt. Recentelijk kwam Zorgkantoor Menzis in het nieuws omdat zij voorop willen lopen in deze aanpak. Maar hoe pak je dat nu eigenlijk goed aan? Een opvallende meerderheid van de lezers van Zorgvisie is duidelijk: Menzis moet de Wet Bibob kunnen inzetten om fraudeurs te weren. En dat vraagt om snelle juridische actie vanuit de politiek. Misschien vraag je je af wat de Wet Bibob precies inhoudt. Het is een instrument dat overheidsinstanties kunnen gebruiken om te voorkomen dat ze zaken doen met partijen die een strafblad hebben of banden hebben met criminele activiteiten. Denk aan het weigeren van een vergunning of subsidie. In de zorg kan dit een krachtig middel zijn om onbetrouwbare zorgaanbieders buiten de deur te houden. ### Waarom is dit zo belangrijk? Zorgfraude kost de samenleving jaarlijks honderden miljoenen euro's. Dat is geld dat eigenlijk naar goede zorg had moeten gaan. Het is dan ook niet vreemd dat er steeds meer aandacht komt voor het weren van malafide zorgverleners. Menzis, als een van de grotere zorgkantoren in Nederland, heeft hierin een voortrekkersrol genomen. Zij willen niet alleen achteraf controleren, maar juist ook preventief optreden. Het gebruik van de Wet Bibob zou betekenen dat Menzis grondiger onderzoek kan doen naar nieuwe zorgaanbieders voordat ze een contract krijgen. Dat klinkt logisch, toch? Toch is het juridisch nog niet zo eenvoudig. Het zorgkantoor is namelijk geen overheidsinstantie in de klassieke zin van het woord. Daarom moet de wet worden aangepast om dit mogelijk te maken. ### Wat vinden de lezers? Uit de poll van Zorgvisie blijkt dat een ruime meerderheid van de lezers achter dit plan staat. Zij zien het als een logische stap in de strijd tegen fraude. Een enkeling plaatst vraagtekens bij de uitvoerbaarheid. Want hoe zorg je ervoor dat de inzet van zo'n zwaar middel niet leidt tot bureaucratie of onterechte uitsluiting van goede zorgaanbieders? Toch overheerst het gevoel dat de risico's van zorgfraude groter zijn dan de nadelen van strengere controles. Het vertrouwen in de zorgsector staat onder druk en elke stap die helpt om dat vertrouwen te herstellen, is welkom. Bovendien gaat het hier niet om het straffen van individuen, maar om het beschermen van de integriteit van de zorg. ### De rol van de politiek De roep om juridische duidelijkheid wordt steeds luider. Menzis kan niet zomaar zelf beslissen om de Wet Bibob toe te passen. Daarvoor is een wetswijziging nodig. De politiek moet dus aan de slag. En dat moet snel, want elke dag dat fraudeurs actief kunnen blijven, kost geld en schaadt het vertrouwen in de sector. Natuurlijk is het belangrijk dat dit zorgvuldig gebeurt. Een nieuwe wet moet niet alleen effectief zijn, maar ook rechtvaardig. Zorgaanbieders die niets te verbergen hebben, hoeven niet bang te zijn. Het gaat erom dat degenen die het systeem misbruiken, sneller worden ontmaskerd. ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor zorgprofessionals en zorgaanbieders betekent dit vooral dat er meer aandacht komt voor integriteit en transparantie. Het wordt belangrijker om je als zorgorganisatie goed te profileren en aan te tonen dat je betrouwbaar bent. Denk aan het op orde hebben van administratie, het naleven van regels en het openstaan voor controles. Voor cliënten en hun naasten is dit goed nieuws. Het betekent dat zorgkantoren zoals Menzis actiever toezicht willen houden op de kwaliteit en betrouwbaarheid van zorgaanbieders. Hierdoor wordt de kans kleiner dat je te maken krijgt met zorgverleners die meer bezig zijn met eigen gewin dan met goede zorg. ### De toekomst van zorgfraude-aanpak Het is duidelijk dat de aanpak van zorgfraude een speerpunt is en moet blijven. De inzet van de Wet Bibob kan daarbij een belangrijke rol spelen. Maar het is geen wondermiddel. Het vraagt om een combinatie van preventie, controle en handhaving. En bovenal om samenwerking tussen zorgkantoren, zorgaanbieders, toezichthouders en de politiek. De uitslag van de poll is een duidelijk signaal: de sector is klaar voor strengere maatregelen. Nu de politiek nog. Als zij snel handelt, kunnen we zorgfraude effectiever bestrijden en het vertrouwen in de zorg herstellen. Dat is uiteindelijk in het belang van ons allemaal. Laten we hopen dat dit niet bij woorden blijft. Want goede zorg verdient een eerlijke en veilige omgeving. En met de juiste juridische middelen kunnen we daar met z'n allen voor zorgen.