Menzis en de Wet Bibob: hoe zorgfraude écht kan worden aangepakt

Margriet Bos · 2026-08-14

Zorgfraude is een onderwerp dat de gemoederen flink bezighoudt. En terecht. Het gaat om belastinggeld dat bedoeld is voor goede zorg, maar in verkeerde zakken verdwijnt. Recent bleek uit een poll van Zorgvisie dat een ruime meerderheid van de lezers vindt dat zorgkantoor Menzis de Wet Bibob moet kunnen inzetten om fraude aan te pakken. Maar wat betekent dat precies, en waarom is dit zo belangrijk? In dit artikel duik ik erin. ### Wat is de Wet Bibob eigenlijk? De Wet Bibob (Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur) is een instrument dat overheden kunnen gebruiken om te controleren of bedrijven en personen wel betrouwbaar zijn. Denk aan het checken van strafrechtelijke verleden, financiële problemen of connecties met criminele organisaties. Gemeenten gebruiken dit al jaren bij het vergeven van vergunningen of subsidies. Maar zorgkantoren? Die mogen de wet nu nog niet gebruiken. En dat is precies waar de discussie om draait. Menzis wil als zorgkantoor wél de bevoegdheid krijgen om zorgaanbieders te screenen voordat ze contracten afsluiten. Op die manier hoop je dubieuze partijen buiten de deur te houden voordat er schade is ontstaan. ### Waarom Menzis vooroploopt Het is opvallend dat juist Menzis deze stap wil zetten. Als zorgkantoor ben je verantwoordelijk voor de inkoop van zorg in de regio. Je sluit contracten af met zorgaanbieders, van thuiszorg tot verpleeghuizen. En juist daar zit het risico. Er zijn helaas genoeg voorbeelden van zorgaanbieders die declareren voor zorg die nooit is geleverd, of die op andere manieren de boel oplichten. Menzis ziet dit probleem en wil er iets aan doen. Maar ze kunnen het niet alleen. De politiek moet de wet aanpassen om zorgkantoren deze bevoegdheid te geven. En dat is precies wat de meerderheid van de Zorgvisie-lezers ook vindt. Het is een logische stap, maar juridisch moet het wel goed geregeld worden. ### De voordelen van de Wet Bibob in de zorg Waarom zouden we dit willen? Ik zet de belangrijkste voordelen op een rij: - **Vroegtijdige signalering:** Je kunt problematische aanbieders al in een vroeg stadium herkennen, voordat ze schade kunnen aanrichten. - **Bescherming van kwetsbare ouderen:** Het gaat hier om mensen die afhankelijk zijn van zorg. Die moeten kunnen vertrouwen op goede, eerlijke zorg. - **Minder geldverspilling:** Belastinggeld dat nu verloren gaat aan fraude, kan beter besteed worden aan daadwerkelijke zorg. - **Een eerlijk speelveld:** Bonafide zorgaanbieders hebben nu last van oneerlijke concurrentie van partijen die frauderen. Met de Wet Bibob wordt dat tegengegaan. Natuurlijk zijn er ook kritische geluiden. Sommigen vrezen voor administratieve lasten of juridische procedures. Maar de meerderheid lijkt het erover eens dat de voordelen opwegen tegen de nadelen. ### Wat moet er nu gebeuren? De bal ligt nu bij de politiek. Zij moeten de wet aanpassen zodat zorgkantoren zoals Menzis de Wet Bibob kunnen gebruiken. Dat is geen kwestie van morgen even regelen, maar het zou wel hoog op de agenda moeten staan. Zorgfraude kost de samenleving namelijk honderden miljoenen euro's per jaar. Geld dat we hard nodig hebben voor de zorg van onze ouderen. Het is bemoedigend dat er zorgverzekeraars zijn die hier het voortouw in nemen. Het laat zien dat er partijen zijn die verder kijken dan hun eigen belang en daadwerkelijk de kwaliteit van zorg willen verbeteren. Laten we hopen dat de politiek snel volgt. ### Wat kun jij zelf doen? Als professional in de ouderenzorg of als betrokken burger kun je ook een rol spelen. Meld vermoedens van fraude altijd bij het zorgkantoor of via het landelijke meldpunt. Het is makkelijker om weg te kijken, maar uiteindelijk zijn we allemaal verantwoordelijk voor een eerlijke zorgsector. Wil je meer weten over dit onderwerp? Houd dan de ontwikkelingen rondom de Wet Bibob en zorgfraude goed in de gaten. Het is een onderwerp dat de komende jaren alleen maar belangrijker zal worden. En wie weet kunnen we over een paar jaar zeggen dat we een flinke stap hebben gezet in de strijd tegen zorgfraude.