Menzis en de Wet Bibob: Gaat de politiek zorgfraude nu echt aanpakken?

Margriet Bos · 2026-08-14

Het is een onderwerp dat de gemoederen in de zorgsector flink bezighoudt: zorgfraude. Jaarlijks gaat er miljoenen euro's verloren aan malafide praktijken, geld dat eigenlijk naar goede zorg had moeten gaan. De discussie over hoe we dit kunnen stoppen, is dan ook allesbehalve nieuw. Maar nu is er een opvallende ontwikkeling. Uit een recente peiling onder lezers van Vakblad Zorgvisie komt een heel duidelijk signaal naar voren over de aanpak van dit probleem. Het gaat hierbij specifiek om de rol van zorgkantoor Menzis en de inzet van een bijzonder juridisch instrument: de Wet Bibob. ### De uitslag is duidelijk: steun voor Menzis De poll-uitslag is eigenlijk verrassend eenduidig te noemen. Een ruime meerderheid van de zorgprofessionals die deelnamen aan de peiling geeft namelijk aan dat Menzis de Wet Bibob moet kunnen inzetten. Voor wie niet helemaal bekend is met deze wet: de Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur (Bibob) stelt overheidsinstanties in staat om onderzoek te doen naar de achtergrond van bedrijven of personen. Het doel? Voorkomen dat de overheid onbewust criminele activiteiten faciliteert met vergunningen, subsidies of opdrachten. In de zorg zou dit betekenen dat zorgkantoren, zoals Menzis, grondiger kunnen screenen wie er zorgaanbieder mag worden. Dat klinkt logisch, maar juridisch ligt dit gevoelig. Op dit moment heeft Menzis die bevoegdheid namelijk niet. De wet is vooral bedoeld voor bestuursorganen en niet voor semipublieke instellingen zoals zorgkantoren. ### Waarom deze wet zo belangrijk is Je kunt je afvragen: waarom is dit nou zo'n groot issue? Het antwoord is simpel maar schrijnend. Zorgfraude is geen abstract begrip; het heeft directe gevolgen voor de kwaliteit en beschikbaarheid van zorg. Denk aan zorgaanbieders die declareren voor zorg die nooit is verleend, of die mensen met een verstandelijke beperking in slechte omstandigheden huisvesten terwijl ze er wel dure zorg voor declareerden. - Het kost de maatschappij honderden miljoenen euro's per jaar. - Het ondermijnt het vertrouwen in de zorgsector. - Het zet de zorg die wél goed is onder druk, omdat er strenger gecontroleerd moet worden. Het is dan ook niet vreemd dat zorgprofessionals vinden dat Menzis, als poortwachter van de zorgverzekeringswet, meer middelen moet krijgen om dit tegen te gaan. De Wet Bibob zou daarbij een krachtig wapen kunnen zijn. ### De roep om politieke actie De boodschap vanuit de sector is helder: de politiek moet nu snel in actie komen. De lezers van de poll geven aan dat het juridisch mogelijk gemaakt moet worden dat zorgkantoren deze wet kunnen toepassen. Het is namelijk niet alleen een kwestie van willen, maar vooral van kunnen. Zolang de wet niet is aangepast, staan zorgkantoren met lege handen bij het screenen van nieuwe toetreders op de markt. Het is een oproep die we vaker horen, maar die nu dus wordt versterkt door een duidelijke meerderheid in de sector. Het zou zomaar kunnen dat dit signaal de politiek wakker schudt. De tijd van vrijblijvendheid lijkt voorbij. Als we zorgfraude echt willen aanpakken, dan moeten we de mensen die de zorg inkopen ook de juiste instrumenten geven. Alleen dan kunnen we ervoor zorgen dat het belastinggeld en de premies daadwerkelijk ten goede komen aan de mensen die het nodig hebben. Het is nu aan de wetgever om te laten zien dat ze deze verantwoordelijkheid serieus neemt. De sector kijkt toe, en de verwachtingen zijn hooggespannen.