Menzis en de Wet Bibob: wat betekent dit voor de aanpak van zorgfraude?

Margriet Bos · 2026-08-14

Zorgfraude is een probleem dat helaas steeds vaker in het nieuws komt. Het kost de samenleving niet alleen veel geld, maar ondermijnt ook het vertrouwen in de zorg. Daarom is het niet zo vreemd dat er flink wordt gediscussieerd over de beste manier om dit aan te pakken. Een opvallende ontwikkeling is de rol van Zorgkantoor Menzis, dat wil experimenteren met de Wet Bibob. Maar wat houdt dat precies in, en waarom is er zoveel discussie over? In dit artikel duiken we in de poll-uitslag van Zorgvisie en leggen we uit waarom dit onderwerp er echt toe doet. ### De poll-uitslag: wat vinden lezers ervan? Uit een recente poll van Zorgvisie blijkt dat een ruime meerderheid van de lezers vindt dat Menzis de Wet Bibob moet kunnen inzetten om zorgfraude tegen te gaan. Dat klinkt misschien als een technisch detail, maar het is eigenlijk een enorme stap. De Wet Bibob is namelijk oorspronkelijk bedoeld om overheden te beschermen tegen criminele activiteiten bij vergunningen en aanbestedingen. Het toepassen ervan in de zorg zou een flinke uitbreiding van de wet betekenen. De meerderheid van de respondenten ziet dit dus zitten. Ze vinden dat zorgkantoren meer middelen nodig hebben om dubieuze zorgaanbieders te weren. En dat is logisch, want niemand wil dat er met zorggeld wordt gesjoemeld. Toch is er ook een groep die twijfelt. Zij vragen zich af of de wet wel geschikt is voor de zorgsector en of er geen betere manieren zijn om fraude te voorkomen. ### Waarom de Wet Bibob in de zorg? Je vraagt je misschien af: waarom zou Menzis specifiek deze wet willen gebruiken? Het antwoord is eigenlijk vrij simpel. De Wet Bibob biedt de mogelijkheid om een grondig onderzoek te doen naar de achtergrond van een zorgaanbieder. Denk aan het controleren van bestuurders, het doornemen van financiële constructies en het kijken naar eerdere veroordelingen. Op die manier kun je voorkomen dat partijen met verkeerde intenties zich in de zorg nestelen. Vooral bij thuiszorg en wijkverpleging is er veel concurrentie en is de controle niet altijd even streng. Dat maakt het aantrekkelijk voor malafide ondernemers om snel geld te verdienen. Door de Wet Bibob in te zetten, kan Menzis veel beter inschatten of een nieuwe zorgaanbieder betrouwbaar is. Het is dus niet zomaar een administratieve check, maar een echt instrument om de kwaliteit van zorg te beschermen. ### De rol van de politiek Hier komt de politiek om de hoek kijken. Want Menzis kan niet zomaar zelf beslissen om deze wet te gebruiken. Daar is een wetswijziging voor nodig. De politiek moet het juridisch regelen en dat gaat niet van vandaag op morgen. Het is dan ook niet vreemd dat de poll-uitslag een duidelijke boodschap aan de politiek stuurt: zorg dat dit snel geregeld wordt. Het is een kwestie van balanceren. Enerzijds wil je als overheid zorgaanbieders niet onnodig belasten met bureaucratie. Anderzijds moet je wel voldoende middelen hebben om fraude te bestrijden. De uitkomst van de poll laat zien dat veel mensen in de zorgsector vinden dat de balans nu te veel doorslaat naar de fraudeurs. Zij willen dat er harder wordt opgetreden. ### Wat betekent dit voor de praktijk? Als de Wet Bibob daadwerkelijk wordt ingezet door zorgkantoren, kan dat flinke gevolgen hebben. Zo zal een zorgaanbieder die een contract wil afsluiten met Menzis, te maken krijgen met een veel strengere controle. Dat kan betekenen dat er meer documenten moeten worden aangeleverd en dat er langer wordt nagedacht over een akkoord. Voor serieuze zorgaanbieders is dat geen probleem, maar het kost wel tijd. Voor cliënten is het vooral goed nieuws. Zij kunnen er dan beter op vertrouwen dat de zorg die zij ontvangen, ook echt van goede kwaliteit is. Het is een extra laag van bescherming die ervoor zorgt dat zorg geld niet in verkeerde zakken verdwijnt. En dat is uiteindelijk waar het allemaal om draait. ### Een bredere trend in de zorg De discussie rondom Menzis en de Wet Bibob staat niet op zichzelf. Het past in een bredere trend van strengere controles en meer transparantie in de zorg. Denk aan de toenemende aandacht voor de integriteit van bestuurders en het strenger toezicht door de Nederlandse Zorgautoriteit. Het is een beweging die erop gericht is om de zorg eerlijker en veiliger te maken. Natuurlijk zijn er ook kritische geluiden. Sommige experts vragen zich af of de Wet Bibob niet te veel overlap heeft met bestaande controles. Zij pleiten voor een slimmere samenwerking tussen verschillende instanties in plaats van nóg een extra controlelaag. Dat is een terechte vraag, maar de poll-uitslag laat duidelijk zien dat er in ieder geval veel draagvlak is voor een stevigere aanpak. ### Conclusie: een stap in de goede richting? De poll-uitslag van Zorgvisie is duidelijk: een ruime meerderheid wil dat Menzis de Wet Bibob kan gebruiken. Het is nu aan de politiek om dit snel juridisch mogelijk te maken. Of dat de ultieme oplossing is tegen zorgfraude, valt nog te bezien. Maar het is in ieder geval een stap in de goede richting. Het laat zien dat de sector bereid is om verder te kijken dan de gebaande paden en zich hard te maken voor eerlijke zorg. En dat is iets waar we uiteindelijk allemaal profijt van hebben.