Menzis en de Wet Bibob: wat betekent dit voor de aanpak van zorgfraude?

Margriet Bos · 2026-08-14

Zorgfraude is een probleem dat jaarlijks miljoenen euro's kost. Het is dan ook niet vreemd dat er steeds meer aandacht is voor manieren om dit tegen te gaan. Een opvallende ontwikkeling is de rol van zorgkantoor Menzis, dat wil experimenteren met de Wet Bibob om fraudeurs eerder te kunnen weren. Maar hoe werkt dat precies, en waarom is dit zo belangrijk? ### De Wet Bibob: een krachtig instrument De Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur, kortweg Wet Bibob, is oorspronkelijk bedoeld om overheden te beschermen tegen criminele invloeden. Denk aan vergunningen of subsidies die in verkeerde handen vallen. Door deze wet kunnen overheden een onderzoek doen naar de achtergrond van een aanvrager. Als er een risico blijkt te zijn, kan de vergunning of subsidie worden geweigerd of ingetrokken. Tot nu toe wordt deze wet vooral gebruikt in sectoren zoals de horeca of de vastgoedsector. Maar waarom zou je dit niet ook toepassen in de zorg? Juist daar gaat veel geld om en is de kans op misbruik reëel. Menzis wil daarom als eerste zorgkantoor de Wet Bibob inzetten om zorgaanbieders te screenen voordat zij een contract krijgen. ### Wat vinden de lezers van Zorgvisie? Uit een recente peiling onder lezers van Zorgvisie blijkt dat een ruime meerderheid voorstander is van dit plan. Zij vinden dat Menzis de Wet Bibob moet kunnen gebruiken om zorgfraude aan te pakken. De politiek zou dit snel juridisch moeten regelen, zodat zorgkantoren meer mogelijkheden krijgen om malafide partijen buiten de deur te houden. Dit is een belangrijk signaal. Het laat zien dat er in de zorgsector breed draagvlak is voor strengere controles. Niemand wil dat er met zorggeld wordt gesjoemeld, zeker niet als dit ten koste gaat van kwetsbare ouderen die afhankelijk zijn van goede zorg. ### Waarom is dit zo belangrijk voor senioren? Als expert op het gebied van persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen, zie ik dagelijks hoe belangrijk het is dat zorg goed geregeld is. Ouderen zijn vaak afhankelijk van zorgaanbieders, of het nu gaat om thuiszorg, een alarmknop of begeleiding in het dagelijks leven. Wanneer er fraude plaatsvindt, heeft dit direct invloed op de kwaliteit van zorg. Minder geld betekent vaak minder aandacht, minder middelen en uiteindelijk minder veiligheid voor de cliënt. Door de Wet Bibob in te zetten, kunnen zorgkantoren zoals Menzis beter inschatten of een zorgaanbieder betrouwbaar is. Dit is geen heksenjacht, maar een vorm van goed risicomanagement. Het beschermt niet alleen het zorgbudget, maar ook de mensen die afhankelijk zijn van goede zorg. ### De rol van de politiek De oproep aan de politiek is duidelijk: zorg dat dit juridisch mogelijk wordt. Op dit moment is de inzet van de Wet Bibob in de zorg namelijk nog niet vanzelfsprekend. Er moet een wettelijke basis komen die zorgkantoren de ruimte geeft om deze screenings uit te voeren. Dit vergt een aanpassing van de regelgeving, maar de voordelen zijn evident. Een snelle juridische regeling zou betekenen dat zorgkantoren niet langer hoeven te wachten tot er daadwerkelijk iets misgaat. In plaats daarvan kunnen zij proactief handelen en risico's vooraf inschatten. Dat is niet alleen efficiënter, maar ook veiliger voor iedereen die zorg nodig heeft. ### Wat betekent dit voor de praktijk? Stel je voor dat je als oudere een zorgaanbieder kiest voor dagelijkse ondersteuning. Je wilt erop kunnen vertrouwen dat deze partij betrouwbaar is en dat je geld goed wordt besteed. Met de Wet Bibob kunnen zorgkantoren beter beoordelen of een aanbieder schoon is. Dit geeft niet alleen rust, maar ook meer zekerheid dat de zorg die je ontvangt van goede kwaliteit is. Natuurlijk is dit geen wondermiddel. Fraude is hardnekkig en er zullen altijd partijen zijn die proberen mazen in de wet te vinden. Maar door meer instrumenten in te zetten, maken we het wel een stuk moeilijker voor hen. En dat is precies wat nodig is. ### Een bredere blik op veiligheid De discussie over de Wet Bibob past in een breder thema: veiligheid in de zorg. Het gaat niet alleen om financiële integriteit, maar ook om fysieke veiligheid. Denk bijvoorbeeld aan de inzet van persoonsalarmering. Ook daar is het essentieel dat zorgaanbieders betrouwbaar zijn en dat er goed toezicht is op de kwaliteit. Fraude ondermijnt dit vertrouwen en kan uiteindelijk leiden tot situaties waarin ouderen zich onveilig voelen. Daarom is het goed dat er steeds meer aandacht komt voor integriteit in de zorg. Of het nu gaat om de Wet Bibob of om andere maatregelen, het doel is altijd hetzelfde: zorg die veilig, eerlijk en van goede kwaliteit is. ### Tot slot De uitslag van de peiling is duidelijk: een ruime meerderheid wil dat Menzis de Wet Bibob kan inzetten tegen zorgfraude. Nu is het aan de politiek om dit mogelijk te maken. Laten we hopen dat dit snel gebeurt, want hoe sneller zorgkantoren dit instrument kunnen gebruiken, hoe beter we zorgfraude kunnen bestrijden. Heb jij vragen over veiligheid in de zorg of over persoonsalarmering voor ouderen? Neem dan gerust contact op. We denken graag met je mee over de beste oplossing voor jouw situatie.