Menzis en de Wet Bibob: wat betekent dit voor zorgfraude?

Margriet Bos · 2026-08-14

Zorgfraude is een onderwerp dat de gemoederen flink bezighoudt. En terecht, want het gaat om ons aller geld. Recent zorgde een poll van Zorgvisie voor duidelijke uitkomsten: een ruime meerderheid van de lezers vindt dat zorgkantoor Menzis de Wet Bibob moet kunnen inzetten om zorgfraude aan te pakken. Maar wat houdt dat precies in en waarom is dit zo belangrijk? Ik leg het je graag uit. ### De Wet Bibob: een krachtig instrument De Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur, kortweg Wet Bibob, is een instrument dat overheden kunnen gebruiken om te voorkomen dat ze onbedoeld criminele activiteiten faciliteren. Denk aan subsidies, vergunningen of opdrachten. Met deze wet kunnen ze onderzoek doen naar de achtergrond van een aanvrager. Zo kunnen ze bijvoorbeeld kijken naar strafbare feiten of verdachte geldstromen. Voor zorgkantoren zoals Menzis zou dit betekenen dat ze grondiger kunnen screenen wie er zorgaanbieder mag worden. En dat is hard nodig, want zorgfraude kost de samenleving jaarlijks honderden miljoenen euro's. Het is niet alleen een kwestie van geld, maar ook van vertrouwen in de zorg. ### Waarom de politiek nu moet handelen Op dit moment is het voor zorgkantoren nog niet mogelijk om de Wet Bibob in te zetten. Dat is opvallend, want gemeenten hebben die bevoegdheid al wel. De poll-uitslag is duidelijk: de lezers van Zorgvisie willen dat Menzis en andere zorgkantoren deze tool ook krijgen. De politiek moet dit snel juridisch regelen. Het gaat hier niet om een detail. Het gaat om de fundamenten van onze zorg. Wanneer malafide partijen zich voordoen als zorgaanbieders, lijden kwetsbare mensen daaronder. Zij krijgen niet de zorg die ze nodig hebben, terwijl de zorgverzekeraar wel betaalt. Het is een vicieuze cirkel die doorbroken moet worden. ### Wat betekent dit voor ouderen? Als expert op het gebied van persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen, zie ik dagelijks hoe belangrijk betrouwbare zorg is. Ouderen zijn vaak afhankelijk van zorgaanbieders die thuis langskomen of die hen ondersteunen in het dagelijks leven. Wanneer daar fraude in het spel is, heeft dat directe gevolgen voor hun veiligheid en welzijn. Stel je voor: je bent 85 jaar en afhankelijk van hulp bij het wassen en aankleden. Je vertrouwt erop dat de persoon die bij je over de vloer komt, betrouwbaar is. Maar wat als die zorgaanbieder eigenlijk meer bezig is met het declareren van niet-geleverde zorg? Dan blijf jij achter zonder de nodige ondersteuning. Dat is onacceptabel. ### De rol van zorgkantoren Zorgkantoren hebben een belangrijke taak. Zij moeten ervoor zorgen dat mensen met een indicatie voor langdurige zorg de juiste zorg krijgen. Maar ze hebben ook de verantwoordelijkheid om zorgvuldig met publiek geld om te gaan. De Wet Bibob zou hen daarbij helpen. - **Betere screening**: Zorgkantoren kunnen vooraf controleren of een zorgaanbieder betrouwbaar is. - **Sneller ingrijpen**: Bij twijfel kunnen ze een aanvraag weigeren of een lopende overeenkomst beëindigen. - **Preventie**: Fraude voorkomen is altijd beter dan achteraf bestrijden. Het is een instrument dat past in een bredere aanpak van zorgfraude. Niet als wondermiddel, maar als onderdeel van een stevige gereedschapskist. ### De roep om duidelijkheid De uitslag van de poll is een duidelijk signaal aan de politiek. Mensen willen dat er strenger wordt opgetreden tegen zorgfraude. Ze willen dat zorgkantoren de middelen krijgen om hun werk goed te doen. Het is nu aan de wetgever om dit mogelijk te maken. Natuurlijk zijn er ook zorgen. Sommigen vrezen voor administratieve lasten of juridische complicaties. Maar die zorgen wegen niet op tegen de voordelen van een integere zorgsector. Met de juiste waarborgen kan de Wet Bibob een effectief middel zijn zonder dat het zorgaanbod in gevaar komt. ### Tot slot De poll-uitslag van Zorgvisie is duidelijk: een ruime meerderheid steunt de inzet van de Wet Bibob door Menzis en andere zorgkantoren. Het is nu tijd voor actie. De politiek moet snelheid maken met de juridische regeling, zodat zorgkantoren hun verantwoordelijkheid kunnen nemen. Want uiteindelijk gaat het om één ding: eerlijke en betrouwbare zorg voor iedereen die dat nodig heeft. Heb jij ervaring met zorgfraude of maak je je zorgen over de betrouwbaarheid van zorgaanbieders? Deel je gedachten, want dit onderwerp verdient aandacht. Samen kunnen we ervoor zorgen dat de zorg veilig en eerlijk blijft.