Menzis en de Wet Bibob: wat betekent dit voor de zorgfraude-aanpak?

Margriet Bos · 2026-08-14

Zorgfraude is een onderwerp dat de gemoederen in Nederland flink bezighoudt. En terecht, want het gaat om miljarden euro's aan belastinggeld die beter besteed hadden kunnen worden aan goede zorg. De afgelopen tijd stond zorgkantoor Menzis centraal in dit debat, en uit een recente peiling onder Zorgvisie-lezers blijkt dat er duidelijke steun is voor een opvallende aanpak. ### De peiling in het kort Maar liefst een ruime meerderheid van de lezers geeft aan dat Menzis de Wet Bibob moet kunnen inzetten om zorgfraude tegen te gaan. De Wet Bibob is een instrument dat overheden en instanties helpt om te checken of bedrijven of personen een goede reputatie hebben. Denk aan het voorkomen dat crimineel geld wordt witgewassen of dat subsidies in verkeerde handen vallen. Die steun is opvallend, want het gebruik van de Wet Bibob in de zorgsector is nog niet vanzelfsprekend. Het zou betekenen dat zorgkantoren meer bevoegdheden krijgen om zorgaanbieders te screenen voordat ze contracten afsluiten. Zo kunnen ze eerder zien of er risico's zijn, voordat er schade ontstaat. ### Waarom dit zo belangrijk is Zorgfraude is niet iets abstracts. Het gaat om concrete situaties waarin zorgaanbieders bijvoorbeeld te veel declareren, zorg leveren die niet nodig is, of zelfs helemaal geen zorg leveren maar wel geld ontvangen. Het zijn de kwetsbare ouderen en mensen met een zorgbehoefte die hier de dupe van worden. Ze krijgen niet de zorg die ze verdienen, terwijl de rekening voor de samenleving oploopt. Volgens de lezers van Zorgvisie zou de politiek er snel voor moeten zorgen dat dit juridisch mogelijk wordt. Het is een oproep die niet genegeerd kan worden. Hoe sneller de wet wordt aangepast, hoe beter zorgkantoren als Menzis kunnen optreden. ### Wat houdt de Wet Bibob precies in? De Wet Bibob is officieel de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur. Het geeft overheidsinstanties de mogelijkheid om een onderzoek te doen naar de achtergrond van een aanvrager van een vergunning, subsidie of opdracht. Als blijkt dat er sprake is van strafbare feiten of een crimineel verleden, kan de instantie besluiten om de aanvraag te weigeren of in te trekken. In de zorgsector kan dit betekenen dat zorgkantoren zorgaanbieders beter kunnen controleren. Nu is dat vaak nog lastig, omdat de wet niet altijd ruimte biedt voor een dergelijke screening. Dat terwijl de roep om strengere controles steeds luider wordt. ### De rol van de politiek Het is nu aan de politiek om te handelen. De meerderheid van de lezers is duidelijk: maak het juridisch mogelijk dat Menzis en andere zorgkantoren de Wet Bibob kunnen inzetten. Dit vraagt om een aanpassing van de wetgeving, en dat kan niet snel genoeg gebeuren. Een snelle juridische regeling zou niet alleen Menzis helpen, maar alle zorgkantoren in Nederland. Het zou een krachtig signaal zijn dat fraude in de zorg niet getolereerd wordt. En dat is een boodschap die elke Nederlander zou moeten steunen. ### Wat dit betekent voor de praktijk Stel je voor: een zorgaanbieder die zich aanmeldt bij een zorgkantoor. Nu wordt er vooral gekeken naar kwaliteit van zorg en prijzen. Met de Wet Bibob zou er ook gekeken worden naar integriteit. Is er een strafblad? Zijn er eerdere meldingen van fraude? Zulke vragen kunnen straks misschien wel beantwoord worden. Dat zorgt voor een eerlijker speelveld. Goede zorgaanbieders hoeven niet te vrezen voor deze controle, want zij hebben niets te verbergen. Het zijn juist degenen die misbruik willen maken van het systeem die op hun hoede moeten zijn. ### Een stap in de goede richting De peiling van Zorgvisie is meer dan een momentopname. Het is een signaal dat er draagvlak is voor strengere controles. Menzis loopt voorop in deze aanpak en dat is een compliment waard. Maar het is nog niet genoeg. De wet moet veranderen, en dat vraagt om politieke moed. Laten we hopen dat de stem van de lezers gehoord wordt. Want uiteindelijk gaat het niet om regels of procedures, maar om mensen die zorg nodig hebben. En die verdienen het dat er zorgvuldig met hun geld en hun vertrouwen wordt omgegaan.