Menzis en de Wet Bibob: wat betekent dit voor de aanpak van zorgfraude?

Margriet Bos · 2026-08-14

De strijd tegen zorgfraude is een van de grootste uitdagingen in de Nederlandse zorgsector. Recentelijk kwam Zorgkantoor Menzis in het nieuws vanwege een opvallende poll-uitslag onder lezers van Zorgvisie. Maar liefst een ruime meerderheid van de respondenten is van mening dat Menzis de Wet Bibob moet kunnen inzetten om zorgfraude effectief aan te pakken. Maar wat houdt dit precies in, en waarom is dit zo belangrijk voor senioren en de zorgsector als geheel? In dit artikel duiken we dieper in de materie en leggen we uit waarom deze juridische stap cruciaal kan zijn. ### Wat is de Wet Bibob eigenlijk? De Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur, kortweg Wet Bibob, is een instrument dat overheidsinstanties kunnen gebruiken om te voorkomen dat zij onbedoeld criminele activiteiten faciliteren. Denk hierbij aan het verlenen van vergunningen, subsidies of opdrachten aan partijen die betrokken zijn bij strafbare feiten. Het doel is simpel: de overheid wil geen zaken doen met organisaties of personen die hun geld verdienen met illegale praktijken. In de zorgsector kan deze wet een krachtig middel zijn om malafide zorgaanbieders te weren. Zorgfraude kost de samenleving jaarlijks honderden miljoenen euro's. Geld dat eigenlijk bedoeld is voor goede zorg aan ouderen, mensen met een beperking of chronisch zieken, verdwijnt in de zakken van oplichters. Dat is niet alleen financieel schadelijk, maar ondermijnt ook het vertrouwen in de zorg. ### Waarom Menzis vooroploopt Menzis, als een van de grootste zorgkantoren in Nederland, heeft een verantwoordelijkheid om zorgvuldig om te gaan met publieke middelen. Het zorgkantoor beheert het persoonsgebonden budget (pgb) en andere zorgbudgetten voor duizenden mensen. Juist daarom is het logisch dat Menzis vooroploopt in de aanpak van zorgfraude. De poll-uitslag onder Zorgvisie-lezers bevestigt dat er breed draagvlak is voor het gebruik van de Wet Bibob in de zorg. Toch is er een juridisch obstakel. Op dit moment is de inzet van de Wet Bibob in de zorgsector niet zonder meer mogelijk. Daarvoor is een wetswijziging nodig. De politiek moet snel handelen om dit juridisch te regelen, zo vinden zowel de lezers als voorstanders van strenger toezicht. Het gaat hier niet om een administratieve kwestie, maar om een fundamenteel rechtvaardigheidsvraagstuk. ### De impact voor senioren en hun naasten Voor senioren die afhankelijk zijn van zorg, is dit onderwerp allesbehalve abstract. Wanneer zorgfraude plaatsvindt, heeft dat directe gevolgen voor de kwaliteit van zorg. Denk aan zorg die niet wordt geleverd, medewerkers die niet goed worden opgeleid, of zelfs situaties waarin cliënten worden verwaarloosd. Het gebruik van de Wet Bibob kan helpen om dit soort praktijken een halt toe te roepen. Stel je voor: je bent 78 jaar en ontvangt thuiszorg via een pgb. Je vertrouwt je zorgverlener volledig. Maar wat als die zorgverlener onderdeel blijkt te zijn van een netwerk dat structureel fraudeert? De impact is enorm. Niet alleen financieel, maar ook emotioneel. Daarom is het zo belangrijk dat zorgkantoren als Menzis de juiste middelen krijgen om dit te voorkomen. ### Wat moet er nu gebeuren? De oproep aan de politiek is duidelijk: regel de Wet Bibob voor de zorgsector zo snel mogelijk. Dit is geen kwestie van administratieve fijnslijperij, maar van bescherming van kwetsbare mensen. Een meerderheid van de Zorgvisie-lezers onderschrijft dit. Zij zien in dat de huidige instrumenten onvoldoende zijn om zorgfraude structureel aan te pakken. - De Wet Bibob moet worden opengesteld voor zorgkantoren. - Er moet politieke wil zijn om dit snel te regelen. - Zorgaanbieders moeten transparanter worden over hun bedrijfsvoering. - Toezichthouders moeten meer bevoegdheden krijgen. Het is tijd dat woorden worden omgezet in daden. Want elke dag dat we wachten, is een dag waarin fraudeurs hun gang kunnen gaan. En dat kunnen we ons niet veroorloven, zeker niet in een tijd waarin de zorg al onder grote druk staat. ### Conclusie: een noodzakelijke stap De poll-uitslag is duidelijk: een ruime meerderheid wil dat Menzis en andere zorgkantoren de Wet Bibob kunnen gebruiken. De politiek moet nu snel handelen om dit juridisch mogelijk te maken. Het gaat hier niet om een theoretische discussie, maar om concrete bescherming van onze ouderen en andere kwetsbare groepen. Laten we hopen dat de wetgever de urgentie inziet en overgaat tot actie. De zorg verdient het, en bovenal: de mensen die afhankelijk zijn van goede zorg verdienen het.