Menzis en de Wet Bibob: wat betekent dit voor de aanpak van zorgfraude?

Margriet Bos · 2026-08-14

Zorgfraude is een probleem dat de Nederlandse samenleving jaarlijks honderden miljoenen euro's kost. Het is dan ook niet vreemd dat er steeds meer aandacht komt voor manieren om dit tegen te gaan. Een opvallende ontwikkeling is de rol van zorgkantoor Menzis, dat voorstelt om de Wet Bibob in te zetten. Maar wat houdt dat precies in en waarom zorgt dit voor zoveel discussie? Uit een recente peiling onder lezers van Zorgvisie blijkt dat een ruime meerderheid voorstander is van het gebruik van de Wet Bibob door Menzis. De Wet Bibob, die oorspronkelijk bedoeld is om overheden te beschermen tegen criminele invloeden bij vergunningen en subsidies, zou ook kunnen helpen bij het opsporen van zorgfraude. Toch is er een belangrijke hindernis: de wet moet hiervoor eerst juridisch worden aangepast. ### Waarom de Wet Bibob zo belangrijk kan zijn De Wet Bibob staat voor Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur. Het geeft instanties de mogelijkheid om de achtergrond van aanvragers te onderzoeken voordat zij subsidies of vergunningen verstrekken. Denk hierbij aan het controleren van strafrechtelijke veroordelingen, openstaande schulden of relaties met criminele organisaties. In de zorgsector kan dit een krachtig middel zijn. Zorgaanbieders ontvangen jaarlijks enorme bedragen aan publiek geld. Helaas zijn er gevallen bekend waarin dit geld niet goed wordt besteed of zelfs wordt misbruikt. Door de Wet Bibob in te zetten, kan Menzis als zorgkantoor beter beoordelen of een zorgaanbieder betrouwbaar is voordat er contracten worden afgesloten.  ### De juridische uitdaging Op dit moment mag Menzis de Wet Bibob nog niet gebruiken. De wet is namelijk niet specifiek gericht op zorgkantoren. Dit betekent dat er een wetswijziging nodig is om zorgkantoren dezelfde bevoegdheden te geven als bijvoorbeeld gemeenten. De politiek moet hier snel werk van maken, vinden de lezers van Zorgvisie. En dat is begrijpelijk, want elke dag dat we wachten, kan er weer geld verloren gaan. Toch zijn er ook kritische geluiden. Sommige experts vragen zich af of de Wet Bibob niet te ver gaat en of dit niet leidt tot een te grote administratieve last voor zorgaanbieders. Anderen wijzen op het risico van stigmatisering: een zorgaanbieder die niets op zijn kerfstok heeft, kan alsnog worden geweigerd op basis van indirecte signalen.  ### Wat betekent dit voor ouderen en hun naasten? Voor ouderen en hun familieleden is dit onderwerp misschien minder bekend, maar het is wel degelijk relevant. Zorgfraude heeft namelijk directe gevolgen voor de kwaliteit van zorg. Wanneer geld op de verkeerde plek terechtkomt, betekent dit minder budget voor goede zorg, hulpmiddelen en personeel. Een persoonlijk alarm kan bijvoorbeeld een reddingslijn zijn voor ouderen die zelfstandig wonen, maar ook hier moet de zorg die erbij hoort van goede kwaliteit zijn. Het is daarom bemoedigend dat er stappen worden gezet om fraude tegen te gaan. Het gebruik van de Wet Bibob kan helpen om malafide aanbieders te weren en zo de zorg eerlijker en veiliger te maken. Het is nu aan de politiek om de wet aan te passen, zodat zorgkantoren zoals Menzis hun werk nog beter kunnen doen. ### Een oproep aan de politiek De boodschap van de Zorgvisie-peiling is duidelijk: de politiek moet niet langer wachten. Door de Wet Bibob ook voor zorgkantoren beschikbaar te stellen, krijgen we een extra instrument in de strijd tegen zorgfraude. Dit is geen luxe, maar een noodzaak. De zorg moet betrouwbaar zijn en blijven, voor iedereen die er gebruik van maakt. Natuurlijk is het belangrijk om zorgvuldig te werk te gaan en de rechten van zorgaanbieders te respecteren. Maar met de juiste waarborgen kan de Wet Bibob een waardevolle aanvulling zijn op de bestaande controles. Laten we hopen dat de politiek snel handelt, zodat we samen de zorg beter kunnen beschermen. Heeft u ervaring met zorgfraude of maakt u zich zorgen over de betrouwbaarheid van zorgaanbieders? Deel uw gedachten hieronder. Samen kunnen we bijdragen aan een eerlijkere en veiligere zorgsector.