Menzis en de Wet Bibob: wat betekent dit voor de aanpak van zorgfraude?

Margriet Bos · 2026-08-14

Het is een onderwerp dat de gemoederen in de zorgsector flink bezighoudt: zorgfraude. We hebben het niet over een paar euro's die hier en daar weglekken, maar over miljoenen die structureel worden misbruikt. Geld dat eigenlijk bedoeld is voor de zorg voor onze ouderen en kwetsbaren. En laat nou net die groep zijn waar wij ons bij persoonsalarmering dagelijks voor inzetten. Recent hielden we een poll onder onze lezers over een opvallende ontwikkeling: zorgkantoor Menzis wil de Wet Bibob inzetten om zorgfraude tegen te gaan. Een ruime meerderheid van de respondenten gaf aan dat zij dit een goed idee vinden. Sterker nog, zij vinden dat Menzis die bevoegdheid ook echt moet krijgen. De politiek moet dit snel juridisch regelen, zo luidde de conclusie. Maar wat houdt die Wet Bibob precies in, en waarom is dit zo'n belangrijk discussiepunt? Laten we dat eens rustig bekijken. ### Wat is de Wet Bibob eigenlijk? De Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur, kortweg Wet Bibob, is een instrument dat overheden kunnen inzetten om te voorkomen dat ze onbewust criminele activiteiten faciliteren. Denk aan het verlenen van vergunningen of het aangaan van overheidsopdrachten met partijen die een strafblad hebben of banden hebben met criminaliteit. Nu wil Menzis, als zorgkantoor, dit instrument dus ook inzetten bij de controle op zorgaanbieders. Het idee is simpel: als je als zorginstelling niet te vertrouwen bent, dan moet je geen zorg mogen leveren die door de gemeenschap wordt betaald. Een logische gedachte, toch? ### Waarom is dit zo belangrijk voor de ouderenzorg? Het aantal zorgaanbieders dat zich richt op ouderen is de afgelopen jaren enorm gegroeid. Helaas zitten daar ook partijen tussen die het niet zo nauw nemen met de regels. Ze declareren zorg die nooit is geleverd, of leveren zorg van ondermaatse kwaliteit terwijl ze wel de hoofdprijs vragen. - Onterechte declaraties voor zorg die niet is verleend - Ondermaatse kwaliteit van zorgpersoneel - Onjuiste administratie en boekhouding Dat is niet alleen een financieel probleem, maar vooral een veiligheidsrisico voor onze ouderen. Stel je voor dat je moeder of vader zorg krijgt van een instelling die vooral bezig is met geld verdienen in plaats van met welzijn. Dat beeld wil niemand, en daarom is het zo belangrijk dat zorgkantoren zoals Menzis stevige instrumenten in handen krijgen. ### De rol van de politiek De poll onder onze lezers was duidelijk: de politiek moet er snel mee aan de slag. Het juridisch regelen van deze bevoegdheid voor zorgkantoren is geen sinecure. Er moet goed worden nagedacht over rechtsbescherming van zorgaanbieders, maar ook over de snelheid waarmee misstanden kunnen worden aangepakt. Het is een delicate balans. Enerzijds willen we dat malafide partijen snel worden aangepakt, anderzijds moeten bonafide zorgaanbieders niet onterecht worden beschadigd. Die afweging vraagt om zorgvuldige wetgeving, maar de urgentie is hoog. ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor ons als professionals in persoonsalarmering is dit onderwerp extra relevant. Wij werken dagelijks met ouderen die afhankelijk zijn van betrouwbare zorg. Een persoonlijk alarm is vaak het verschil tussen veilig thuis wonen en een zorginstelling. Maar als de zorginfrastructuur vervuild raakt door fraude, dan komt dat vertrouwen onder druk te staan. Het is daarom goed nieuws dat er steeds meer aandacht komt voor het opsporen en aanpakken van zorgfraude. Nieuwe technologieën en strengere controles helpen, maar een instrument als de Wet Bibob kan een krachtige aanvulling zijn. ### Een gezamenlijke verantwoordelijkheid Laten we niet vergeten dat het bestrijden van zorgfraude niet alleen een taak is van zorgkantoren of de overheid. Ook wij als zorgprofessionals hebben een signaleringsfunctie. Zie je iets vreemds in declaraties, of twijfel je aan de integriteit van een collega-instelling? Meld het. De uitkomst van onze poll laat in ieder geval zien dat er draagvlak is voor strengere maatregelen. De volgende stap is nu aan de politiek. Hoe sneller zij dit juridisch regelen, hoe sneller we zorgfraude effectief kunnen aanpakken. En dat is uiteindelijk in het belang van iedereen, maar vooral van de mensen voor wie de zorg er echt toe doet: onze ouderen. Het wordt tijd dat we zorgfraude de kop indrukken. Met de juiste instrumenten en voldoende politieke wil kunnen we samen het verschil maken.