Menzis en de Bibob-wet: Ging de zorgverzekeraar te ver?

Margriet Bos · 2026-08-10

Soms moet de rechter een zorgverzekeraar even terugfluiten. Dat gebeurde onlangs met Menzis, die de anti-fraude wet Bibob toepaste in de langdurige zorg. Maar was dat nu terecht of sloeg Menzis echt door? De uitspraak zorgt voor flinke discussie in de zorgsector. Want aan de ene kant wil je als verzekeraar fraude keihard aanpakken. Aan de andere kant moet dat wel zorgvuldig gebeuren, zonder dat zorgverleners onterecht in een kwaad daglicht worden gesteld. ### Wat is de Bibob-wet precies? De Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur, kortweg Bibob, is eigenlijk bedoeld om overheden te helpen bij het weigeren van vergunningen of subsidies als er sprake is van criminele activiteiten. Denk aan witwassen of andere strafbare feiten. Maar zorgverzekeraars gebruiken deze wet dus ook steeds vaker. Ze willen ermee voorkomen dat zorgaanbieders met een crimineel verleden subsidies of contracten binnenhalen. Dat klinkt logisch, maar de rechter vond dat Menzis hier te ver in ging. ### Waar ging het mis bij Menzis? De rechtbank oordeelde dat Menzis de Bibob-wet niet zomaar mocht toepassen op zorgaanbieders. De wet is namelijk niet bedoeld voor private partijen zoals zorgverzekeraars. Die hebben hun eigen middelen om fraude aan te pakken. Dit betekent overigens niet dat Menzis helemaal ongelijk kreeg. De intentie was goed, maar de uitvoering schoot tekort. Het is een typisch geval van: goed bedoeld, maar verkeerd uitgepakt. ### De impact op zorgaanbieders Voor zorgaanbieders is dit een opluchting. Zij hoeven niet langer bang te zijn dat een verzekeraar hen op basis van de Bibob-wet plotseling uitsluit. Dat geeft weer wat lucht in de sector. Toch blijft de vraag hangen: hoe pakken we dan wél fraude aan? Want niemand wil dat er misbruik wordt gemaakt van zorgbudgetten. Het is een dunne lijn tussen bescherming en betutteling. ### Wat betekent dit voor de toekomst? De uitspraak zet zorgverzekeraars aan het denken. Ze moeten op zoek naar andere manieren om hun integriteitsbeleid vorm te geven. Dat kan bijvoorbeeld door: - Betere samenwerking met toezichthouders zoals de Nederlandse Zorgautoriteit - Scherpere contractvoorwaarden met zorgaanbieders - Meer investeren in data-analyse om verdachte patronen te herkennen Het is belangrijk dat verzekeraars hier zorgvuldig mee omgaan. Fraude aanpakken is belangrijk, maar het mag niet ten koste gaan van het vertrouwen in de zorg. ### Mijn mening als expert Als ik naar deze zaak kijk, zie ik vooral een leermoment. Het is goed dat Menzis fraudebestrijding serieus neemt, maar de weg ernaartoe moet wel kloppen. Een zorgverzekeraar is geen overheidsinstantie en moet zich aan andere spelregels houden. De rechter heeft nu duidelijk gemaakt waar de grens ligt. Dat is waardevol, niet alleen voor Menzis maar voor de hele sector. Het zorgt ervoor dat we op een eerlijke en rechtmatige manier blijven werken aan het bestrijden van fraude. ### Conclusie De uitspraak is een stevige tik op de vingers voor Menzis, maar ook een kans om het beter te doen. Zorgverzekeraars moeten hun verantwoordelijkheid nemen, maar altijd binnen de kaders van de wet. Alleen zo blijven we de zorg eerlijk, veilig en betaalbaar houden. Heb jij ervaring met dit onderwerp? Ik lees graag je reactie. Laten we het gesprek aangaan, want dit onderwerp verdient aandacht.