Deze mening over umc's blijkt veel breder gedragen dan gedacht

Margriet Bos · 2026-08-28

We hebben het er allemaal wel eens over gehad, toch? Die opmerkingen tijdens de koffie, de terloopse gesprekken in de supermarkt. Over de zorg, over de ziekenhuizen, over hoe het allemaal eigenlijk zou moeten. En dan hoor je iemand iets zeggen wat je zelf al lang denkt, maar nooit hardop durfde te uiten. Dat overkwam me toen ik de uitspraken van Marian Kaljouw las. Haar stelling dat Nederland te veel umc's heeft - universitair medische centra voor wie het even niet kent - klonk aanvankelijk misschien wat stevig. Maar wat bleek? Ze staat helemaal niet alleen. ### Wat de peiling ons echt vertelt Het interessante aan peilingen is niet zozeer de uitkomst zelf, maar wat erachter schuilgaat. Het zijn die onuitgesproken gedachten die ineens een stem krijgen. Toen we mensen vroegen wat ze van Kaljouw's standpunt vonden, was de respons veelzeggend. Veruit de meeste stemmers bleken het met haar eens te zijn. Dat zette me aan het denken. Want wat maakt dat zoveel mensen deze mening delen? Is het: - De ervaring met versnippering van zorg? - Het gevoel dat efficiency beter kan? - De wens naar meer regionale spreiding? ### Waarom dit gesprek belangrijk is We praten vaak over zorg alsof het iets abstracts is, iets wat 'daar' gebeurt. Maar eigenlijk gaat het om iets heel persoonlijks. Het gaat om die keer dat je moeder moest reizen voor een behandeling, of dat je buurman drie verschillende specialisten moest zien voor één klacht. Zoals iemand me laatst vertelde: 'Soms voelt het alsof we meer bezig zijn met het systeem in stand houden dan met de mensen die het nodig hebben.' Die opmerking bleef hangen. Want daar gaat het uiteindelijk om, nietwaar? Het gaat niet om gebouwen of titels, maar om hoe we zorgen dat iemand die hulp nodig heeft, die ook daadwerkelijk krijgt. ### De praktische kant van concentratie Laten we even naar de cijfers kijken - niet de droge statistieken, maar wat ze betekenen voor mensen. Stel je voor: - Minder reistijd voor patiënten die al niet fit zijn - Specialistische kennis die op één plek gebundeld is - Minder overlap in onderzoek en behandelingen Maar er is ook een keerzijde, en die moeten we zeker niet vergeten. Want wat als alles te ver weg komt te liggen? Wat betekent dat voor mensen in minder dichtbevolkte gebieden? ### Een blik vooruit Het mooie aan dit gesprek vind ik dat het laat zien dat we samen nadenken over hoe we dingen beter kunnen doen. Het is niet alleen Kaljouw die hierover praat, en het zijn niet alleen 'de experts'. Het zijn gewone mensen die ervaring hebben met het systeem, die zien wat werkt en wat niet. Misschien moeten we vaker dit soort gesprekken voeren. Niet vanuit verwijten of frustratie, maar vanuit de vraag: hoe maken we het voor iedereen beter? Want dat is uiteindelijk waar het om draait - zorg die werkt voor de mensen die het nodig hebben. De volgende keer dat je iemand hoort praten over de zorg, luister dan eens extra goed. Want vaak zit er in die alledaagse gesprekken meer wijsheid dan we denken. En wie weet, misschien heb jij zelf ook wel ideeën die het verschil kunnen maken.