Medirisk: Landelijk instituut nodig tegen agressie in zorg

Margriet Bos · 2026-04-13

Het is een zorgwekkend geluid dat steeds luider klinkt in ziekenhuizen en zorginstellingen. Zorgverleners zijn het zat. Ze kampen met wat we maar agressiemoeheid kunnen noemen. De maat is vol. Letterlijk. Ze hebben zoveel agressieve patiënten meegemaakt dat ze sommigen liever niet meer behandelen. Dat zegt Miriam Kroeze, senior veiligheidsadviseur bij aansprakelijkheidsverzekeraar Medirisk. Haar pleidooi? Een landelijk instituut om de normalisering van geweld in de zorg een halt toe te roepen. ### Waarom een landelijk instituut nodig is Het klinkt misschien drastisch, een heel instituut. Maar als je hoort wat er dagelijks gebeurt, snap je het wel. Agressie tegen zorgpersoneel is geen incident meer. Het is structureel geworden. Het hoort erbij, denken sommigen. En dat is precies het probleem. Een landelijk instituut kan zorgen voor eenheid. Voor één centrale plek waar kennis wordt gebundeld, waar protocollen worden ontwikkeld, en waar meldingen serieus worden genomen. Nu is het nog te versnipperd. Ieder ziekenhuis doet wat. Maar samen sta je sterker. Het gaat niet alleen om fysiek geweld. Verbaal geweld, bedreigingen, intimidatie... het sloopt mensen. Zorgverleners die met hart en ziel hun werk doen, worden uitgeput. Ze raken gedemotiveerd. En uiteindelijk verliezen we goede mensen. Dat kunnen we ons niet veroorloven, zeker niet in deze tijd van personeelstekorten.  ### De gevolgen van agressiemoeheid Wat betekent agressiemoeheid eigenlijk? Het is meer dan moe zijn. Het is een diepe uitputting, een gevoel van onveiligheid dat onder je huid kruipt. Het beïnvloedt alles. - **Persoonlijke impact:** Zorgmedewerkers slapen slechter, zijn constant alert, en voelen zich niet gewaardeerd. - **Kwaliteit van zorg:** De relatie met de patiënt verandert. Er komt afstand, wantrouwen. Dat is funest voor goed herstel. - **Verloop:** Mensen haken af. Ze zoeken ander werk, waar ze zich wel veilig voelen. Miriam Kroeze ziet het bij Medirisk. De verhalen stapelen zich op. En het ergste? Veel incidenten worden niet eens gemeld. Omdat het 'erbij hoort'. Omdat men denkt dat er toch niets mee wordt gedaan. Dat moet veranderen. ### Een praktische aanpak Een instituut alleen is niet genoeg. Het moet ook iets doen. Concrete acties zijn nodig. Denk aan verplichte trainingen voor alle zorgmedewerkers in de-escalatietechnieken. Niet een keertje, maar structureel. Ook moet er een helder meldpunt komen, met snelle opvolging. En wat dacht je van betere samenwerking met veiligheidspartners? Politie en justitie moeten weten dat agressie tegen zorgpersoneel prioriteit heeft. Het kost geld, dat zeker. Maar laten we het omdraaien: wat kost het ons als we niets doen? De rekening van verzuim, uitstroom en een verslechterde zorgkwaliteit is veel hoger. Investeren in veiligheid is investeren in de toekomst van onze zorg. Zoals een verpleegkundige het onlangs tegen me zei: 'We zijn hier om te helpen, niet om klappen op te vangen.' Een simpele, maar krachtige waarheid. Laten we ervoor zorgen dat zorgverleners weer met plezier en veilig hun cruciale werk kunnen doen. Een landelijk instituut kan daarin een krachtige eerste stap zijn. Het is tijd om de normalisering van geweld te doorbreken. Voor het te laat is.