Zo stop je medicijnverspilling in de zorg (en waarom het 20.000 euro per locatie kost)

Margriet Bos · 2026-11-02

### Van apotheekbank naar onderzoeksbank Manon Roest (31) is basisarts en promovenda. Ze groeide op in de apotheek van haar ouders en zag dagelijks hoeveel ongebruikte medicijnen er in de prullenbak belanden. "Als kind vond ik het al zonde", vertelt ze. "Later besefte ik pas echt hoe groot die verspilling is." Op een middelgrote care-locatie gaat het jaarlijks al snel om 10.000 tot 20.000 euro aan weggegooide medicatie. Dat is geen incident, maar een structureel probleem. Roest besloot er iets aan te doen. ### Een simpele vraag leidde tot een consortium Wat begon als een 'houtje-touwtje'-zoektocht om data te verzamelen voor de inspectie, groeide uit tot een landelijk verbetertraject en een consortium van zorginstellingen, apothekers en onderzoekers. Roest ontdekte dat veel verspilling wordt veroorzaakt door slechte afstemming tussen voorschrijvers, apothekers en verzorgenden. "We zijn zo gewend aan 'dat kan niet', dat we vergeten te kijken naar wat wél kan." Haar aanpak is verrassend eenvoudig: meet de verspilling, analyseer de oorzaken en pas kleine dingen aan. Bijvoorbeeld door medicatie die niet meer nodig is tijdig terug te nemen en opnieuw te verstrekken. Of door duidelijker afspraken te maken over wie waarvoor verantwoordelijk is. ### Waarom het zo moeilijk is om te veranderen Medicijnverspilling is hardnekkig. Het zit ingebakken in routines en systemen. "Mensen denken al snel: 'dat is nu eenmaal zo'. Maar als je laat zien dat het anders kan, verandert de houding." Roest benadrukt dat het niet gaat om schuld, maar om bewustwording. "We willen allemaal het beste voor de patiënt. Soms betekent dat ook: minder medicijnen voorschrijven en beter opletten wat er al in huis is." > "Verspilling tegengaan is geen kwestie van strenger zijn, maar van slimmer samenwerken." – Manon Roest ### Wat jij kunt doen (als professional) - **Meet eerst.** Breng in kaart hoeveel ongebruikte medicatie er bij jouw locatie wordt weggegooid. Vaak is de uitkomst confronterend. - **Betrek de apotheker.** Een goede samenwerking voorkomt dat medicijnen onnodig worden besteld of te lang blijven liggen. - **Maak het bespreekbaar.** Praat met collega's over verspilling zonder te wijzen. Kleine aanpassingen in het proces maken al verschil. - **Denk in oplossingen.** Vraag niet alleen 'wat mag niet', maar ook 'wat kan wél?' ### De kracht van kleine successen Roest pleit voor een pragmatische aanpak. "Je hoeft niet meteen het hele systeem om te gooien. Begin met één afdeling, één apotheek, één proces. Als je daar resultaat boekt, volgt de rest vanzelf." Haar onderzoek laat zien dat het mogelijk is om tienduizenden euro's te besparen én de zorgkwaliteit te verbeteren. "Het mo mooiste is als we over een paar jaar terugkijken en denken: waarom deden we dat niet eerder?" Wil je meer weten over persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen? Margriet Bos deelt graag praktische tips en inzichten.