Marcel Levi onthult: waarom blijft VWS weg bij Tata Steel-overleg?

Margriet Bos · 2026-07-21

Het is een vraag die steeds luider klinkt in de IJmond-regio: waarom is het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) niet aanwezig bij de gesprekken over de gezondheidsrisico's van Tata Steel? Marcel Levi, voorzitter van de Expertgroep Gezondheid IJmond, heeft in de afgelopen drie jaar nog nooit een ambtenaar, laat staan een minister van VWS gezien. Dit roept serieuze vragen op over de prioriteiten van onze volksgezondheid. ### Wat is er aan de hand? Sinds 2020 onderzoekt de Expertgroep Gezondheid IJmond de impact van de staalfabriek op de gezondheid van omwonenden. Levi, een gerenommeerd internist en voormalig bestuursvoorzitter van het Amsterdam UMC, is verbaasd over de afwezigheid van VWS. "Het gaat hier om de gezondheid van tienduizenden mensen," zegt hij. "Je zou verwachten dat het ministerie dat verantwoordelijk is voor volksgezondheid, een prominente plek aan tafel opeist." ### Waarom is dit zo belangrijk? De uitstoot van Tata Steel bevat schadelijke stoffen zoals fijnstof, zware metalen en kankerverwekkende chemicaliën. Uit onderzoek blijkt dat omwonenden een verhoogd risico lopen op: - Luchtwegaandoeningen (astma, COPD) - Hart- en vaatziekten - Bepaalde vormen van kanker Zonder directe betrokkenheid van VWS ontbreekt een cruciale stem in het overleg. Dit kan betekenen dat gezondheidsadviezen niet optimaal worden meegenomen in de besluitvorming. ### Wie is Marcel Levi? Marcel Levi is een autoriteit op het gebied van interne geneeskunde. Hij leidde jarenlang het Amsterdam UMC en is nu onder meer voorzitter van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Zijn expertise maakt zijn uitspraken des te krachtiger. "We hebben de verantwoordelijkheid om de volksgezondheid te beschermen," stelt hij. "Dat begint met de juiste mensen aan tafel." ### Wat zegt dit over het beleid? De afwezigheid van VWS past in een breder patroon van onduidelijkheid over wie verantwoordelijk is voor gezondheid bij industriële projecten. Gemeenten en provincies hebben beperkte middelen, terwijl het Rijk vaak op afstand blijft. Dit soort situaties onderstreept de noodzaak van een centrale gezondheidsautoriteit die altijd betrokken is bij vergelijkbare dossiers. ### De impact op de IJmond De regio IJmond, met steden als IJmuiden, Beverwijk en Heemskerk, heeft al jaren last van luchtvervuiling. Bewonersorganisaties klagen over gebrek aan transparantie en trage maatregelen. "We voelen ons in de steek gelaten," zegt een lokale activist. "Het is alsof onze gezondheid minder belangrijk is dan de economie." ### Wat moet er gebeuren? Levi pleit voor een structurele oplossing: "VWS moet een vaste plek krijgen in het overleg, niet alleen bij Tata Steel, maar bij alle grote industriële projecten met gezondheidsrisico's." Hij wijst op voorbeelden in het buitenland, waar gezondheidsinstanties standaard meepraten over emissienormen en veiligheidsmaatregelen. ### Conclusie Het is hoog tijd dat het ministerie van VWS zijn verantwoordelijkheid neemt. De gezondheid van omwonenden mag niet ondergeschikt zijn aan economische belangen. Marcel Levi heeft de vinger op de zere plek gelegd: zonder VWS aan tafel blijft het gezondheidsaspect onderbelicht. Het is nu aan de politiek om actie te ondernemen.