Marcel Levi: Waarom blijft VWS weg bij Tata Steel-overleg?

Margriet Bos · 2026-07-21

Drie jaar lang zit Marcel Levi in de Expertgroep Gezondheid IJmond. Drie jaar lang onderzoekt hij de impact van Tata Steel op de gezondheid van omwonenden. En in al die tijd heeft hij nog geen enkele ambtenaar van het ministerie van VWS gezien, laat staan een minister. Het roept de vraag op: waarom eisen zij geen plek aan tafel? Het is een vraag die veel inwoners van de IJmond-regio zich ook stellen. De staalfabriek in IJmuiden stoot al decennia lang schadelijke stoffen uit. Denk aan fijnstof, zware metalen en andere chemische verbindingen. De gevolgen voor de gezondheid zijn volgens diverse onderzoeken zorgwekkend. Toch blijft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport opvallend afwezig. ### De rol van Marcel Levi Marcel Levi is geen onbekende in de medische wereld. Hij is internist en voormalig voorzitter van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Zijn expertise ligt in de verbinding tussen wetenschap en beleid. Toch stuit hij op een muur van stilte vanuit Den Haag. "Het is bijna onvoorstelbaar," zegt Levi in een interview. "We bespreken hier de gezondheid van tienduizenden mensen. Maar de mensen die verantwoordelijk zijn voor volksgezondheid, zijn niet eens aanwezig." Het is een gemis dat volgens hem niet alleen symbolisch is. Het heeft directe gevolgen voor de snelheid en kwaliteit van besluitvorming. ### Waarom is VWS belangrijk? Het ministerie van VWS speelt een cruciale rol bij gezondheidsvraagstukken. Het is verantwoordelijk voor: - Het vaststellen van normen voor luchtkwaliteit - Het financieren van gezondheidsonderzoek - Het coördineren van maatregelen bij gezondheidsrisico's - Het informeren van burgers over risico's Zonder VWS aan tafel missen deze punten een sterke, centrale stem. Andere partijen, zoals het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, hebben andere prioriteiten. Economische belangen kunnen dan zwaarder wegen dan gezondheid. > "Gezondheid is geen onderhandelingspunt. Het is een basisrecht. Toch lijkt het alsof we dat vergeten zodra er geld op het spel staat." – Marcel Levi ### De gevolgen voor omwonenden Voor de mensen die rond Tata Steel wonen, is de afwezigheid van VWS niet alleen een politiek detail. Het heeft directe impact op hun dagelijks leven. Uit metingen blijkt dat de concentraties fijnstof in de regio IJmond regelmatig boven de Europese normen liggen. Dat leidt tot meer longproblemen, hart- en vaatziekten en zelfs een hogere kans op kanker. Toch duurt het jaren voordat er concrete maatregelen worden genomen. De Expertgroep Gezondheid IJmond doet aanbevelingen, maar die belanden vaak in een bureaucratisch moeras. Zonder VWS ontbreekt het aan politieke urgentie. ### Wat moet er veranderen? Volgens Levi is de oplossing simpel: VWS moet structureel aanschuiven bij het overleg. Niet af en toe, maar bij elke vergadering. Alleen dan kan gezondheid echt een centrale rol krijgen in de besluitvorming rond Tata Steel. Daarnaast pleit hij voor: - Onafhankelijke gezondheidsmonitors in de regio - Snellere implementatie van aanbevolen maatregelen - Meer transparantie over emissies en gezondheidsdata - Een wettelijke plicht voor ministeries om aan te sluiten bij gezondheidsoverleggen Het is een oproep die steeds luider klinkt. Niet alleen van Levi, maar ook van lokale politici, gezondheidsorganisaties en bezorgde burgers. De vraag is alleen: wie luistert er in Den Haag? ### Conclusie De afwezigheid van VWS bij het gezondheidsoverleg over Tata Steel is meer dan een gemiste kans. Het is een signaal dat gezondheid nog steeds ondergeschikt is aan economische belangen. Marcel Levi blijft strijden voor een plek aan tafel, maar hij kan het niet alleen. Het is tijd dat het ministerie van VWS zijn verantwoordelijkheid neemt. Want de gezondheid van duizenden Nederlanders mag niet afhangen van de vraag of er iemand van VWS komt opdagen.