Marcel Levi: waarom blijft VWS weg bij het gezondheidsoverleg over Tata Steel?

Margriet Bos · 2026-07-21

In de drie jaar dat Marcel Levi vanuit zijn functie bij de Expertgroep Gezondheid IJmond betrokken is bij het onderzoek naar Tata Steel, heeft hij nog nooit een ambtenaar, laat staan een minister van VWS gezien. Waarom eisen zij geen plek op aan tafel? Het is een vraag die steeds dringender wordt, vooral nu de gezondheidsrisico's voor omwonenden van de staalfabriek in IJmuiden steeds duidelijker worden. Laten we dit eens goed bekijken. ### De rol van Marcel Levi Marcel Levi is een gerenommeerd internist en hoogleraar, maar ook een man die zijn tanden laat zien als het gaat om gezondheid. Hij zit in de Expertgroep Gezondheid IJmond, een onafhankelijk orgaan dat de effecten van Tata Steel op de volksgezondheid onderzoekt. Zijn frustratie is voelbaar: hoe kan het dat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, dat verantwoordelijk is voor de gezondheid van alle Nederlanders, zich niet laat zien bij deze cruciale gesprekken? Dat is een terechte vraag. Want als er één plek is waar VWS aan tafel zou moeten zitten, is het wel bij overleg over een industriële reus die mogelijk schadelijke stoffen uitstoot. Het gaat niet om een klein bedrijfje in een uithoek, maar om een van de grootste staalfabrieken van Europa, midden in een dichtbevolkt gebied. ### De impact op de volksgezondheid De zorgen over Tata Steel zijn niet nieuw. Al jarenlang klagen omwonenden over gezondheidsklachten, variërend van ademhalingsproblemen tot ernstigere aandoeningen. Uit metingen blijkt dat er onder andere fijnstof, zware metalen en andere schadelijke stoffen vrijkomen. De Expertgroep Gezondheid IJmond probeert de precieze impact in kaart te brengen, maar dat is lastig zonder de betrokkenheid van het ministerie. - **Fijnstof:** Deeltjes die diep in de longen kunnen doordringen en ontstekingen veroorzaken. - **Zware metalen:** Zoals lood en kwik, die schadelijk zijn voor het zenuwstelsel. - **PAK's:** Polycyclische aromatische koolwaterstoffen, waarvan sommige kankerverwekkend zijn. Het is niet alleen een kwestie van meten, maar ook van handelen. Zonder VWS aan tafel ontbreekt het aan een directe lijn naar beleidsmakers die maatregelen kunnen nemen. Levi snapt dat niet, en ik ook niet. ### Waarom blijft VWS weg? Het is verleidelijk om te denken dat het een kwestie van prioriteiten is. VWS heeft het druk met de zorgverzekeringen, de vergrijzing, en natuurlijk de nasleep van de coronapandemie. Maar gezondheid stopt niet bij de deur van het ziekenhuis. Milieufactoren spelen een enorme rol, en dat erkent het ministerie ook in andere dossiers. Misschien is het een gebrek aan coördinatie tussen ministeries. Tata Steel valt onder Economische Zaken en Klimaat, maar de gezondheidseffecten zijn een zaak van VWS. Die scheiding werkt niet altijd goed. Of het is gewoon een kwestie van onwil? Levi hoopt van niet, maar zijn oproep is duidelijk: "Kom aan tafel, ministerie. Laat zien dat je om de gezondheid van burgers geeft." ### Wat er moet veranderen Het is tijd voor actie. De Expertgroep Gezondheid IJmond heeft de kennis, maar mist de politieke slagkracht. Een paar concrete stappen zouden helpen: - **Verplichte aanwezigheid:** Zorg dat VWS altijd een vertegenwoordiger stuurt naar overleggen over industriële gezondheidsrisico's. - **Betere samenwerking:** Laat ministeries van VWS, EZK en Infrastructuur en Waterstaat gezamenlijk optrekken. - **Transparantie:** Maak onderzoeksresultaten openbaar, zodat omwonenden weten waar ze aan toe zijn. Het is niet alleen een kwestie van gezondheid, maar ook van vertrouwen. Als het ministerie wegblijft, voelen mensen zich in de steek gelaten. Dat kan niet de bedoeling zijn. ### Conclusie Marcel Levi heeft gelijk: het is onbegrijpelijk dat VWS niet actief deelneemt aan het gezondheidsoverleg over Tata Steel. De risico's zijn te groot, de impact te wijdverspreid. Het is tijd dat het ministerie zijn verantwoordelijkheid neemt. Niet alleen voor de mensen in IJmond, maar voor iedereen die woont in de buurt van grote industrie. Want gezondheid is geen luxe, het is een recht.