Marcel Levi onthult: waar blijft VWS bij de Tata Steel-gesprekken?

Margriet Bos · 2026-07-21

In de afgelopen drie jaar heeft Marcel Levi, als voorzitter van de Expertgroep Gezondheid IJmond, talloze overleggen bijgewoond over de impact van Tata Steel op de gezondheid van omwonenden. Maar één ding valt hem keer op keer op: de afwezigheid van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Geen enkele ambtenaar, laat staan een minister, heeft ooit plaatsgenomen aan de tafel waar de gezondheidsrisico's worden besproken. Hoe kan dat? En waarom eisen zij geen plek op? ### De stilte van VWS Het is een vraag die Levi steeds vaker stelt: waarom blijft VWS weg? Het ministerie is verantwoordelijk voor de volksgezondheid, maar bij dit specifieke dossier lijkt het alsof ze liever aan de zijlijn staan. Dat roept vragen op over prioriteiten. Want als er één plek is waar gezondheidsexpertise nodig is, dan is het wel bij de gesprekken over Tata Steel, waar omwonenden al jaren klagen over luchtvervuiling en gezondheidsklachten. - De Expertgroep Gezondheid IJmond bestaat uit onafhankelijke wetenschappers. - Zij adviseren over de gezondheidseffecten van de staalproductie. - VWS is tot nu toe niet vertegenwoordigd in deze overleggen. Levi benadrukt dat het niet alleen gaat om symboliek. De afwezigheid van VWS betekent dat er geen directe lijn is naar het beleid dat gezondheidsbescherming moet waarborgen. "Het is alsof je een brand wilt blussen zonder de brandweer te bellen," zegt hij. ### Waarom dit ertoe doet De impact van Tata Steel op de IJmond is al jaren een heet hangijzer. Omwonenden melden longklachten, hoofdpijn en andere symptomen die ze linken aan de uitstoot van de fabriek. Toch blijft het lastig om harde bewijzen te krijgen. De Expertgroep probeert daar verandering in te brengen door onafhankelijk onderzoek te doen, maar zonder betrokkenheid van VWS missen ze een cruciale schakel. Stel je voor: je hebt een team van artsen dat een diagnose stelt, maar de apotheek die de medicijnen moet leveren, doet niet mee. Dat is in feite wat er gebeurt. VWS heeft de middelen en de bevoegdheid om maatregelen af te dwingen, maar ze zijn niet aanwezig om de bevindingen te vertalen naar actie. ### Wat er zou moeten veranderen Levi pleit voor een structurele plek van VWS in het overleg. Het gaat niet om schuld aanwijzen, maar om samenwerking. "We hebben alle partijen nodig om de gezondheid van mensen te beschermen," zegt hij. "Dat begint met erkenning dat dit een prioriteit is." Een mogelijke oplossing is dat VWS een vaste vertegenwoordiger aanwijst voor dit dossier. Iemand die de brug kan slaan tussen wetenschap en beleid. Ook zou het ministerie vaker het initiatief kunnen nemen om zelf onderzoek te financieren, in plaats van te wachten tot anderen actie ondernemen. ### De bredere context Dit probleem is niet uniek voor de IJmond. In heel Nederland worstelen regio's met milieu- en gezondheidskwesties waarbij ministeries soms traag reageren. Maar de situatie bij Tata Steel is bijzonder urgent, omdat de fabriek een van de grootste vervuilers van het land is. De uitstoot van fijnstof en andere schadelijke stoffen overschrijdt regelmatig de normen, en toch blijft de overheid vaak afwachtend. Levi's oproep is dan ook een signaal aan Den Haag: neem verantwoordelijkheid. Het is niet genoeg om rapporten te lezen en te zeggen dat je bezorgd bent. Er moet actie komen, en die actie begint met aanwezigheid. ### Conclusie De afwezigheid van VWS bij de gezondheidsoverleggen over Tata Steel is een gemiste kans. Het laat zien dat er nog een kloof is tussen wetenschappelijk advies en beleidsuitvoering. Marcel Levi blijft strijden voor meer betrokkenheid, maar het is aan de politiek om die stap te zetten. Want uiteindelijk gaat het niet om procedures, maar om de gezondheid van duizenden Nederlanders.