Marcel Levi: Waarom het ministerie van VWS ontbreekt bij het gezondheidsoverleg over Tata Steel

Margriet Bos · 2026-07-21

In de afgelopen drie jaar heeft Marcel Levi, als voorzitter van de Expertgroep Gezondheid IJmond, zich intensief beziggehouden met de gezondheidsrisico's rondom Tata Steel. Maar wat hem het meest opvalt? Het opvallende gebrek aan aanwezigheid van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Geen enkele ambtenaar, laat staan een minister, heeft ooit plaatsgenomen aan de tafel waar de gezondheid van duizenden omwonenden op het spel staat. Waarom blijft VWS weg? En wat betekent dit voor de bewoners van de IJmond? ### De rol van Marcel Levi Marcel Levi is geen onbekende in de medische wereld. Als internist en voormalig bestuursvoorzitter van het AMC in Amsterdam, brengt hij jarenlange ervaring mee. Toch voelt hij zich machteloos. 'We hebben het hier over een van de grootste industriële vervuilers van Nederland, maar de mensen die verantwoordelijk zijn voor de volksgezondheid zijn niet eens aanwezig,' zegt hij in een interview. Het is een gemis dat volgens hem niet alleen symbolisch is, maar ook praktische gevolgen heeft. ### Waarom is VWS belangrijk? Het ministerie van VWS is de aangewezen partij om te bepalen wat veilig is voor de gezondheid. Zonder hun betrokkenheid missen we cruciale inzichten: - **Gezondheidsnormen**: Wie stelt de grenzen voor schadelijke stoffen zoals fijnstof en zware metalen? - **Onderzoeksprioriteiten**: Welke gezondheidseffecten moeten we eerst onderzoeken? - **Communicatie**: Hoe informeren we omwonenden over risico's zonder paniek te zaaien? Het is alsof je een brand probeert te blussen zonder de brandweer. VWS heeft de kennis en de middelen om deze vragen te beantwoorden, maar ze blijven weg. ### De impact op omwonenden Voor de 200.000 mensen die rondom Tata Steel wonen, is dit geen abstract debat. Ze ademen de lucht in die mogelijk vervuild is. 'Ik maak me zorgen om mijn kinderen,' zegt een moeder uit Wijk aan Zee. 'We horen steeds dat het veilig is, maar wie controleert dat eigenlijk?' De Expertgroep Gezondheid IJmond heeft al meerdere rapporten uitgebracht, maar zonder de stem van VWS blijven aanbevelingen vaak liggen. Het is een vicieuze cirkel: geen aanwezigheid, geen urgentie, geen actie. ### Wat moet er veranderen? Levi is duidelijk: 'VWS moet niet alleen aan tafel zitten, maar ook het voortouw nemen.' Hij pleit voor een structurele samenwerking tussen het ministerie, de GGD en de omwonenden. Alleen dan kunnen we echt begrijpen wat de uitstoot van Tata Steel betekent voor de gezondheid. Concreet betekent dit: 1. **Een vaste vertegenwoordiger** van VWS bij elk overleg van de Expertgroep. 2. **Meer onafhankelijk onderzoek** naar de gezondheidseffecten op de lange termijn. 3. **Transparante communicatie** over meetresultaten en risico's. ### De bredere les Dit probleem gaat verder dan Tata Steel alleen. Het laat zien hoe belangrijk het is dat gezondheidsexperts en beleidsmakers samenwerken. Of het nu gaat om luchtvervuiling, PFAS of andere milieuproblemen: als VWS niet aan tafel zit, zijn we allemaal kwetsbaarder. Marcel Levi heeft gelijk. Het is tijd dat het ministerie van VWS zijn verantwoordelijkheid neemt. Niet alleen voor de IJmond, maar voor heel Nederland.