Mantelzorgers die samen de zorg regelen: zo werkt Mantelhof

Margriet Bos · 2026-10-20

Bij woonconcept Mantelhof draait Marente de rollen om. Niet de familie wordt betrokken door de zorg, maar de zorg door familie. Die aanpak leidt tot een hechte gemeenschap en minder personele inzet, maar roept ook weerstand op. Dat vertellen bestuurder Heidi van den Brink en locatiemanager Jolanda van Honk. ### Wat is Mantelhof precies? Mantelhof is een woonconcept waarbij mantelzorgers samen de zorg voor hun naasten organiseren. Waar normaal gesproken een zorginstelling het voortouw neemt en de familie uitnodigt om mee te denken, is dat hier precies andersom. De familie staat aan het roer. De zorg sluit zich daarbij aan. Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar in de praktijk is het een flinke omschakeling. Zorgprofessionals zijn gewend om te plannen, te beslissen en te coördineren. Hier geven ze een deel van die regie bewust uit handen. ### Een hechte gemeenschap als resultaat Het eerste wat opvalt aan Mantelhof is de sfeer. Bewoners kennen elkaar, families kennen elkaar, en er wordt veel samengewerkt. Volgens Van den Brink ontstaat er iets wat je in een traditionele instelling minder snel ziet: een echt netwerk. - Mantelzorgers stemmen onderling af wie wanneer aanwezig is - Buren en familieleden vullen elkaar aan waar dat nodig is - Er is ruimte voor spontane hulp in plaats van strakke roosters Dat levert niet alleen een warmere omgeving op, maar ook minder personele inzet. De zorgverleners kunnen zich richten op de taken waar hun expertise echt nodig is. ### Waarom het ook weerstand oproept Toch is niet iedereen enthousiast. Sommige mantelzorgers voelen zich overweldigd door de verantwoordelijkheid. Anderen vragen zich af of ze wel genoeg kennis en tijd hebben om zo'n rol te dragen. En ook binnen de organisatie zelf is er aarzeling. > "Je vraagt iets van families wat ze niet altijd gewend zijn. Dat moet je zorgvuldig begeleiden, anders verlies je ze." — Heidi van den Brink Volgens Van Honk is het daarom essentieel om mantelzorgers niet los te laten, maar juist te ondersteunen. Duidelijke afspraken, een vast aanspreekpunt en ruimte om nee te zeggen zijn daarbij cruciaal. ### Wat professionals hiervan kunnen leren Voor iedereen die werkt met persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen is Mantelhof een interessant voorbeeld. Het laat zien dat de organisatie van zorg anders kan, zonder dat de kwaliteit of veiligheid in het gedrang komt. Belangrijk is wel dat de basis op orde blijft. Denk aan betrouwbare alarmering, heldere afspraken over wie wat doet, en een vangnet voor momenten waarop mantelzorgers er even niet zijn. Juist in een concept waarin families veel zelf regelen, is een goedwerkend alarmsysteem geen overbodige luxe. ### De balans tussen regie en verantwoordelijkheid Mantelhof laat zien dat het mogelijk is om zorg anders te organiseren. Maar het is geen wondermiddel. Het vraagt om vertrouwen, begeleiding en een duidelijke verdeling van verantwoordelijkheden. Wie die balans weet te vinden, kan rekenen op een betrokken gemeenschap en een zorg die menselijker aanvoelt. De vraag is niet of families het kunnen, maar hoe je ze daarin het beste ondersteunt.