Mantelzorgers Nemen Het Heft In Eigen Handen: Zo Werkt Mantelhof

Margriet Bos · 2026-10-20

Bij woonconcept Mantelhof draait Marente de rollen om. Niet de familie wordt betrokken door de zorg, maar de zorg door familie. Een simpele zin, maar met grote gevolgen. Bestuurder Heidi van den Brink en locatiemanager Jolanda van Honk leggen uit hoe dat in de praktijk werkt — en waar het schuurt. ### De familie als vertrekpunt, niet als bijzaak In de meeste zorginstellingen is het nog steeds de organisatie die bepaalt hoe het dagritme eruitziet. Familieleden worden vervolgens uitgenodigd om daarin mee te bewegen. Mantelhof doet het precies andersom. Mantelzorgers krijgen hier het voortouw. Zij bepalen mee hoe de dag van hun naaste eruitziet, welke gewoontes belangrijk blijven en hoe hulp wordt georganiseerd. De zorg sluit aan, in plaats van andersom. Dat klinkt logisch. Toch is het volgens Van den Brink een flinke omslag voor iedereen die gewend is aan het klassieke zorgmodel. "Je vraagt iets van families wat ze vaak niet gewend zijn," zegt ze. "Namelijk: meedenken, meedoen en soms ook zelf beslissen." ### Wat levert het op? De aanpak van Mantelhof heeft twee duidelijke voordelen. Ten eerste ontstaat er een hechte gemeenschap. Mensen kennen elkaar, helpen elkaar en voelen zich verantwoordelijk voor de sfeer in huis. Ten tweede kost het minder personele inzet — iets wat in tijden van personeelstekorten bepaald geen luxe is. De voordelen op een rij: - Mantelzorgers en familie zijn direct betrokken bij het dagelijks leven - Er groeit een sociale gemeenschap waarin bewoners op elkaar letten - De beschikbare zorgmedewerkers kunnen hun tijd gerichter inzetten - Bewoners behouden meer van hun eigen ritme en gewoontes Toch is het niet alleen maar hosanna. Want hoe mooi het idee ook klinkt, niet iedere mantelzorger zit te wachten op een grotere rol. ### Weerstand is onderdeel van het proces "Sommige families zeggen: ik ben toch geen zorgverlener?" vertelt Van Honk. "En dat is volkomen terecht. Mantelzorg is geen baan. Het is iets wat je doet vanuit betrokkenheid, en dat moet je niet forceren." Daar zit precies de spanning. Aan de ene kant wil Mantelhof families meer ruimte en zeggenschap geven. Aan de andere kant mag dat nooit voelen als een verkapte bezuiniging of als een taak die er ineens bij komt. > "Je moet mantelzorgers niet vragen om het werk van de zorg over te nemen. Je moet ze de ruimte geven om te doen wat ze zelf belangrijk vinden." — Heidi van den Brink, bestuurder Marente Volgens de bestuurder zit de oplossing in verwachtingen helder maken. Wat mag een familie verwachten? Wat wordt er wél en níet van hen gevraagd? En belangrijker nog: wat willen zij zelf? ### Wat betekent dit voor de toekomst van zorg? Mantelhof is geen standaardoplossing die je zomaar op elke locatie plakt. Het is een denkwijze: begin bij de mensen om wie het gaat, niet bij de organisatie eromheen. Dat vraagt lef van bestuurders en geduld van teams. Voor professionals in de ouderenzorg — en voor iedereen die zich bezighoudt met persoonsalarmering en veiligheid — is dat een interessant uitgangspunt. Want veiligheid begint ook bij verbinding. Bij mensen die weten wie er om hen heen zijn en die zich durven uitspreken als iets niet goed voelt. De aanpak van Marente laat zien dat het anders kan. Niet perfect, niet zonder wrijving, maar wel met een duidelijk doel: een plek waar bewoners, families en zorgmedewerkers samen iets opbouwen. En soms begint dat gewoon met de vraag: wat wil jij eigenlijk zelf?