Mantelhof: als de zorg door familie wordt geregeld

Margriet Bos · 2026-10-20

Stel je voor: je verhuist naar een woonconcept waar niet de zorg de familie betrekt, maar de familie de zorg. Bij Mantelhof, een initiatief van Marente, is dat de dagelijkse realiteit. Bestuurder Heidi van den Brink en locatiemanager Jolanda van Honk vertellen vol passie over deze omgekeerde aanpak. Het levert een hechte gemeenschap op en vermindert de personele inzet, maar roept ook de nodige weerstand op. Hoe werkt dat nou precies? ### De rollen omgedraaid Normaal gesproken is het in de ouderenzorg gebruikelijk dat zorgprofessionals de familie uitnodigen om mee te denken over de zorg voor hun naaste. Bij Mantelhof is dat andersom. Hier zijn het de mantelzorgers die samen de zorg organiseren, ondersteund door professionals waar nodig. "We wilden de regie teruggeven aan de familie," zegt Van den Brink. "Zij kennen hun naaste het beste en weten wat er nodig is." Die filosofie klinkt mooi, maar in de praktijk betekent het wel dat er het een en ander van mantelzorgers wordt verwacht. ### Een hechte gemeenschap Het resultaat mag er zijn: bewoners en hun families vormen een hechte gemeenschap. Mensen kennen elkaar, helpen elkaar en er ontstaan vriendschappen. "We zien dat families zich meer betrokken voelen en dat er een sterker sociaal netwerk ontstaat," aldus Van Honk. "Dat is winst voor iedereen." Bovendien zorgt deze aanpak voor minder personele inzet, wat in tijden van personeelstekorten in de zorg een groot voordeel is. ### Maar niet zonder slag of stoot Toch verloopt de invoering niet altijd even soepel. "Sommige families vinden het lastig om de verantwoordelijkheid te dragen," geeft Van den Brink toe. "Ze zijn gewend dat de zorg alles regelt en moeten wennen aan deze nieuwe rol." Ook professionals moeten wennen: zij zijn gewend om de touwtjes in handen te hebben en moeten nu meer op de achtergrond opereren. "Dat vraagt om een andere houding," zegt Van Honk. "We moeten leren loslaten en vertrouwen op de kracht van de familie." ### Hoe werkt het in de praktijk? Bij Mantelhof wonen mensen met een zorgvraag in hun eigen appartement, met gezamenlijke ruimtes waar ze elkaar ontmoeten. De mantelzorgers – vaak partners of kinderen – vormen samen een team. Ze stemmen af wie wanneer welke taken doet, van boodschappen tot het begeleiden naar doktersafspraken. Er is altijd een professional in de buurt voor vragen of ondersteuning, maar de dagelijkse gang van zaken ligt bij de familie. - **Eigen regie:** families bepalen samen hoe de zorg eruitziet. - **Gezamenlijke verantwoordelijkheid:** taken worden verdeeld onder mantelzorgers. - **Professionele achtervang:** bij complexe zorg of vragen is er altijd een professional beschikbaar. ### Weerstand overwinnen De weerstand die de aanpak oproept, is volgens de bestuurder en locatiemanager niet onoverkomelijk. "We nemen de tijd om mensen mee te nemen in de nieuwe werkwijze," zegt Van den Brink. "Door goede voorlichting en begeleiding groeit het vertrouwen." Van Honk vult aan: "We zien dat als mensen eenmaal gewend zijn, ze de voordelen ervaren. De saamhorigheid en het gevoel van eigenaarschap zijn goud waard." ### Toekomst Mantelhof is een pilot, maar de eerste resultaten zijn veelbelovend. De organisatie hoopt het concept verder uit te rollen. "We leren elke dag," zegt Van den Brink. "Maar we geloven echt dat dit de toekomst van de ouderenzorg kan zijn: meer menselijkheid, minder bureaucratie." Van Honk knikt: "En uiteindelijk draait het om de kwaliteit van leven. Als we dat samen met families kunnen realiseren, dan is dat toch prachtig?" Wil je meer weten over dit soort initiatieven? Houd onze website in de gaten voor de laatste ontwikkelingen op het gebied van persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen.