Mag een arts behandeling weigeren? De uitslag van de poll

Margriet Bos · 2026-08-07

Artsen willen meer ruimte krijgen om behandelingen te weigeren. Dat blijkt uit de poll op Zorgvisie. Maar waarom ze willen kunnen weigeren en op welke gronden, daar verschillen de meningen over. Voor ouderen en hun naasten is dit een onderwerp dat direct raakt aan vertrouwen in de zorg. Wanneer je iemand bent die afhankelijk is van medische hulp, is het belangrijk om te begrijpen wat er speelt. ### Waarom willen artsen meer ruimte? Artsen geven aan dat ze soms behandelingen uitvoeren waar ze zelf niet achter staan. Denk aan ingrijpende operaties bij zeer kwetsbare ouderen, of behandelingen die vooral lijken te verlengen in plaats van te genezen. De druk van familie en de wens van de patiënt spelen hierbij een grote rol. Toch voelen zorgverleners zich soms gedwongen om door te gaan, ook al weten ze dat de kans op herstel klein is. Die worsteling is herkenbaar. Stel je voor dat je als arts weet dat een behandeling vooral pijn en ongemak oplevert, zonder dat het echt helpt. Dan is het logisch dat je wilt kunnen zeggen: dit doe ik niet. Maar tegelijkertijd is er de angst om de relatie met de patiënt of diens familie te beschadigen. ### Verschillende meningen over de gronden Uit de poll blijkt duidelijk dat er geen eenduidig antwoord is. Sommige artsen willen weigeren op medische gronden, bijvoorbeeld omdat een behandeling medisch zinloos is. Anderen denken meer aan ethische overwegingen, zoals de kwaliteit van leven. Weer anderen willen vooral meer ruimte om te kunnen overleggen met collega's en met de familie van de patiënt. - Medisch zinloos: de behandeling heeft geen kans van slagen. - Ethische bezwaren: de behandeling past niet bij de waarden van de arts. - Praktische overwegingen: er zijn simpelweg te weinig middelen of tijd. Het is een complex vraagstuk. Want wie bepaalt eigenlijk wat zinvol is? En hoe zorg je ervoor dat de stem van de oudere zelf niet verloren gaat in het debat? Die vragen verdienen aandacht, zeker nu de zorg steeds meer onder druk staat. ### Wat betekent dit voor ouderen? Voor senioren en hun mantelzorgers is het belangrijk om te weten dat er ruimte is voor gesprek. Een goede arts legt uit waarom een behandeling wel of niet wordt aangeraden. Vraag gerust door als iets niet duidelijk is. Het is jouw lichaam en jouw leven, en je hebt recht op heldere uitleg. Tegelijkertijd is het goed om te beseffen dat weigeren niet betekent dat je als oudere aan je lot wordt overgelaten. Een arts die weigert, heeft vaak een alternatief voorstel. Misschien is er een minder ingrijpende behandeling, of is er meer aandacht voor palliatieve zorg. Die gesprekken zijn soms moeilijk, maar ze zijn wel nodig. ### Hoe nu verder? De uitslag van de poll laat zien dat er behoefte is aan duidelijkheid. Artsen willen niet zomaar kunnen weigeren, maar ze willen wel de ruimte om professioneel te handelen. Dat vraagt om goede richtlijnen en om overleg. En het vraagt ook om begrip van de samenleving. Als je te maken krijgt met een arts die een behandeling weigert, schroom dan niet om een tweede mening te vragen. Dat is je goed recht. En onthoud: goede zorg gaat niet alleen over behandelingen, maar ook over respect voor jouw wensen en grenzen. De discussie is nog niet voorbij. Sterker nog, dit is pas het begin. Want uiteindelijk gaat het om de vraag hoe we zorg vormgeven die recht doet aan iedereen. En dat is een gesprek dat we samen moeten voeren.