Leegstand in verpleegzorg groeit: wat nu?

Margriet Bos · 2026-06-04

Waar lang werd gedacht dat er bijgebouwd moest worden voor de verpleegzorg bij ouderen, ontstaat er op steeds meer plekken in het land leegstand. Rekenmodellen van het VGZ zorgkantoor laten zien dat die leegstand niet zomaar zal verdwijnen. Het is een trend die velen verrast, maar die we serieus moeten nemen. ### Wat is er aan de hand? Jarenlang was het mantra: we hebben meer verpleeghuizen nodig. De vergrijzing zou immers alleen maar toenemen. Maar de realiteit blijkt anders. Steeds vaker staan kamers leeg, vooral in regio's waar het aanbod groter is dan de vraag. Denk aan gebieden waar mensen wegtrekken of waar alternatieven zoals thuiszorg populairder worden. Het VGZ-rapport laat zien dat dit geen tijdelijk dipje is. De leegstand kan structureel worden als we niet ingrijpen. Dat betekent dat we anders moeten gaan denken over hoe we ouderen ondersteunen.  ### Waarom gebeurt dit? Er zijn een paar duidelijke redenen. Ten eerste kiezen meer ouderen ervoor om langer thuis te wonen. Met hulpmiddelen zoals een persoonlijk alarm voelen ze zich veiliger en zelfstandiger. Daardoor is de druk op verpleeghuizen afgenomen. Daarnaast speelt locatie een rol. In dunbevolkte gebieden is er minder vraag, terwijl in steden de wachtlijsten nog lang zijn. Het is een onevenwichtige situatie die vraagt om slimme oplossingen. ### Wat betekent dit voor senioren en professionals? Voor senioren betekent dit meer keuzevrijheid, maar ook uitdagingen. Niet iedereen kan of wil thuis blijven wonen. Professionals in de ouderenzorg moeten zich aanpassen aan deze verschuiving. - **Meer focus op thuiszorg**: Investeer in technologie en ondersteuning voor thuiswonende ouderen. - **Samenwerking**: Zorginstellingen en gemeenten moeten beter samenwerken om de juiste zorg op de juiste plek te bieden. - **Persoonlijke alarmsystemen**: Deze worden steeds belangrijker om veiligheid en gemoedsrust te bieden. > "Het is niet alleen een kwestie van bouwen, maar van de juiste zorg op de juiste plek." - Margriet Bos, Expert Persoonsalarmering ### Hoe kunnen we vooruit? De oplossing ligt niet in meer stenen, maar in meer maatwerk. Denk aan flexibele zorgvormen die inspelen op wat ouderen écht nodig hebben. Een persoonlijk alarm kan bijvoorbeeld het verschil maken tussen thuis blijven wonen of naar een instelling moeten. Ook moeten we kijken naar preventie. Door ouderen langer actief en gezond te houden, verkleinen we de kans op acute zorgbehoefte. Dit bespaart niet alleen kosten, maar verbetert ook de kwaliteit van leven. ### Conclusie De leegstand in de verpleegzorg is een wake-up call. Het dwingt ons om anders te denken over ouderenzorg. Voor senioren en hun families is het belangrijk om nu al na te denken over de toekomst. Overweeg opties zoals thuiszorg met een persoonlijk alarm, en blijf in gesprek met zorgprofessionals over wat het beste past. De cijfers liegen niet: de leegstand gaat niet vanzelf weg. Maar met de juiste aanpak kunnen we deze uitdaging omzetten in een kans voor betere, meer persoonlijke zorg.