Leegstand verpleegzorg groeit: wat nu?

Margriet Bos · 2026-06-04

Waar lang werd gedacht dat er bijgebouwd moest worden voor de verpleegzorg bij ouderen, ontstaat er op steeds meer plekken in het land leegstand. Rekenmodellen van het VGZ zorgkantoor laten zien dat die leegstand niet zomaar zal verdwijnen. Dit is een opvallende trend, want jarenlang was het mantra: we moeten meer plekken creëren voor de vergrijzende bevolking. Maar de realiteit is complexer. ### Waarom groeit de leegstand? Het is niet dat er minder ouderen zijn. Integendeel, het aantal 75-plussers stijgt elk jaar. Maar de vraag naar verpleeghuiszorg verandert. Steeds meer ouderen willen zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Met hulpmiddelen zoals een persoonlijk alarm voelen ze zich veilig en zelfstandig. Ook de thuiszorg wordt beter, waardoor opname in een instelling vaak kan worden uitgesteld. Daarnaast spelen strenge toelatingscriteria een rol: alleen ouderen met een zeer zware zorgvraag komen nog in aanmerking voor een verpleeghuis.  ### Wat betekent dit voor senioren? Voor senioren en hun naasten roept deze leegstand vragen op. Betekent dit dat er straks minder zorgplekken zijn als je ze écht nodig hebt? Of is het juist een kans om anders naar ouderenzorg te kijken? Het antwoord is genuanceerd. De leegstand zit vooral in verouderde gebouwen die niet meer voldoen aan de wensen van deze tijd. Nieuwe, kleinschalige woonvormen met veel privacy en eigen regie zijn juist populair. Die sluiten beter aan bij wat ouderen willen. - Ouderen kiezen vaker voor zorg aan huis met een alarm. - Verpleeghuizen moeten innoveren om aantrekkelijk te blijven. - Thuisblijven is alleen veilig met goede ondersteuning en technologie.  ### De rol van persoonlijke alarmen Een belangrijke reden dat ouderen langer thuis kunnen wonen, is de opkomst van slimme alarmsystemen. Een persoonlijk alarm geeft niet alleen een veilig gevoel, maar zorgt ook dat er snel hulp is bij een val of noodgeval. Dit systeem werkt via een knop die je om je pols of als hanger draagt. Druk je erop? Dan wordt direct een centrale of een familielid gebeld. Voor veel senioren is dit de sleutel tot langer zelfstandig wonen. Het is een investering in vrijheid en gemoedsrust. ### Toekomst van de verpleegzorg De cijfers van VGZ laten zien dat we niet zomaar kunnen blijven bouwen. Er moet een omslag komen. Niet meer denken in bedden, maar in passende zorg op de juiste plek. Dat betekent: meer investeren in thuiszorg, digitale zorg en wijkvoorzieningen. Ook moeten bestaande verpleeghuizen worden omgebouwd tot moderne woonzorglocaties. De leegstand is een signaal dat de sector moet veranderen. En dat is goed nieuws, want het dwingt ons om slimmere keuzes te maken. ### Conclusie De leegstand in de verpleegzorg is geen crisis, maar een kans om het anders te doen. Voor senioren betekent dit dat ze meer regie krijgen over hun eigen leven. Met de juiste ondersteuning, zoals een betrouwbaar alarm, kunnen ze langer thuis blijven. En als ze toch naar een instelling gaan, wordt dat een plek die echt bij hen past. De toekomst van de ouderenzorg is niet groter, maar beter.