Leegstand in verpleegzorg groeit: wat nu?

Margriet Bos · 2026-06-04

### De verrassende trend: leegstand in plaats van tekort Jarenlang hoorden we dat we massaal moesten bijbouwen voor de verpleegzorg van ouderen. Maar nu blijkt het tegenovergestelde: op steeds meer plekken in Nederland staan verpleeghuisplekken leeg. Het VGZ zorgkantoor heeft rekenmodellen laten zien dat deze leegstand niet zomaar zal verdwijnen. Dat roept vragen op. Wat is er aan de hand? En wat betekent dit voor senioren en hun naasten? Het is een behoorlijke omslag. Waar we dachten dat er een nijpend tekort zou ontstaan, zien we nu dat mensen langer thuis blijven wonen. Dat komt door veranderingen in de zorg, maar ook door persoonlijke keuzes. Ouderen willen vaker zelfstandig blijven, met ondersteuning op maat. En dat is precies waar persoonlijke alarmsystemen een rol spelen. ### Waarom kiezen senioren voor thuis blijven? Steeds meer ouderen geven aan dat ze niet naar een verpleeghuis willen, tenzij het echt niet anders kan. Ze hechten aan hun eigen vertrouwde omgeving, de buurt en de vrijheid. Thuis blijven is vaak ook goedkoper, zowel voor henzelf als voor de maatschappij. Maar het vraagt wel om goede oplossingen voor veiligheid en ondersteuning. Denk aan een persoonlijk alarm. Dat is een klein apparaatje dat je om je pols draagt of als hanger bij je hebt. Als je valt of je niet goed voelt, druk je op een knop. Dan wordt er direct hulp ingeschakeld. Het geeft een veilig gevoel, zowel voor de oudere als voor de familie. ### Wat zegt het onderzoek van VGZ? Het VGZ zorgkantoor heeft met slimme rekenmodellen in kaart gebracht hoe de vraag naar verpleegzorg zich ontwikkelt. Hun conclusie: de leegstand neemt de komende jaren verder toe. Dat komt niet doordat er minder ouderen zijn, maar doordat de zorgvraag verandert. Mensen hebben andere wensen en behoeften dan vroeger. - Ouderen blijven langer thuis dankzij betere thuiszorg en technologie. - Er is meer aandacht voor preventie, zoals valpreventie en beweging. - Persoonlijke alarmsystemen worden steeds geavanceerder en gebruiksvriendelijker. Deze verschuiving is positief, maar vraagt wel om aanpassingen in de zorg. Verpleeghuizen moeten nadenken over hun aanbod en hoe ze aantrekkelijk blijven voor wie echt opname nodig heeft. ### De rol van persoonlijke alarmsystemen Een persoonlijk alarm is meer dan alleen een knop. Het is een brug naar zelfstandigheid. Voor senioren die thuis wonen, is het een geruststelling dat er altijd iemand is die kan helpen. Voor mantelzorgers geeft het rust, omdat ze weten dat hun naaste niet alleen hoeft te zijn in noodgevallen. Er zijn verschillende soorten alarmsystemen. Sommige werken met een simkaart en GPS, zodat je ook buiten het huis hulp kunt krijgen. Andere zijn gekoppeld aan een vaste telefoonlijn. Wat het beste is, hangt af van je situatie en wensen. Het is slim om je goed te laten informeren voordat je een keuze maakt. ### Wat betekent dit voor de toekomst? De leegstand in verpleegzorg is een signaal dat de zorg aan het veranderen is. We moeten niet alleen kijken naar stenen en bedden, maar naar wat ouderen echt nodig hebben. Dat is vaak: een veilig thuis, met ondersteuning die past bij hun leven. Persoonlijke alarmsystemen spelen daarin een sleutelrol. Het VGZ-onderzoek laat zien dat we anders moeten denken. Niet alleen bijbouwen, maar ook investeren in thuiszorg en technologie. Zo kunnen we ervoor zorgen dat ouderen zo lang mogelijk prettig en veilig thuis kunnen wonen. Dat is niet alleen goed voor hen, maar ook voor de samenleving als geheel. Dus, of je nu zelf een oudere bent of voor iemand zorgt: overweeg de mogelijkheden van een persoonlijk alarm. Het is een kleine investering die een groot verschil kan maken. En wie weet, misschien is dat wel de sleutel tot een toekomst waarin we minder afhankelijk zijn van verpleeghuizen en meer van eigen regie.