Leegstand verpleegzorg groeit: wat nu?

Margriet Bos · 2026-06-04

Jarenlang was het mantra: we moeten bijbouwen voor de verpleegzorg van ouderen. Maar de werkelijkheid blijkt weerbarstiger. Op steeds meer plekken in Nederland staan plekken in verpleeghuizen leeg. En volgens de nieuwste rekenmodellen van het VGZ zorgkantoor is dit geen tijdelijk dipje. Het is een trend die nog wel even kan aanhouden. Dat roept vragen op. Hoe kan het dat er leegstand ontstaat terwijl de vergrijzing toeneemt? En wat betekent dit voor senioren die nu of straks zorg nodig hebben? Laten we eens kijken wat er speelt. ### Wat zegt het VGZ onderzoek? VGZ, een van de grootste zorgverzekeraars in Nederland, heeft samen met hun zorgkantoor gekeken naar de bezetting van verpleeghuizen. Hun modellen laten zien dat de leegstand niet zomaar zal verdwijnen. Sterker nog, op sommige plekken groeit die leegstand nog verder. Dat klinkt tegenstrijdig, maar er zitten meerdere factoren achter: - Mensen blijven langer thuis wonen, mede dankzij betere thuiszorg en technologie. - Er is een groeiende voorkeur voor kleinschalige woonvormen in plaats van grote instellingen. - De instroom in verpleeghuizen neemt af omdat ouderen pas in een veel later stadium worden opgenomen.  ### Wat betekent dit voor senioren? Voor senioren en hun naasten is dit best verwarrend. Enerzijds hoor je dat er wachtlijsten zijn voor verpleeghuizen, anderzijds lezen we nu over leegstand. De waarheid? Het verschilt enorm per regio. In sommige gebieden is er nog steeds een tekort aan plekken, terwijl er in andere regio's juist kamers leeg staan. Wat vooral opvalt: de vraag verandert. Ouderen van nu willen niet zomaar in een standaard verpleeghuis. Ze zoeken naar zorg die past bij hun leven, niet andersom. Dat betekent meer flexibiliteit, meer keuzevrijheid en vaak ook: langer thuis blijven. ### De rol van persoonlijke alarmen Hier komt een belangrijk punt naar voren. Als senioren langer zelfstandig thuis wonen, wordt veiligheid een topprioriteit. Een persoonlijk alarm kan dan het verschil maken tussen met een gerust hart thuisblijven of toch maar naar een instelling verhuizen. Denk aan een alarm dat je om je pols draagt of als een hanger om je nek. Val je? Dan druk je op de knop en er wordt direct hulp ingeschakeld. Geen gedoe met telefoons zoeken of hopen dat iemand je hoort. Het geeft niet alleen jou als oudere rust, maar ook je familie. ### Wat kun je zelf doen? Ben je op zoek naar een goede oplossing om langer thuis te blijven wonen? Overweeg dan deze stappen: - Kijk naar de mogelijkheden voor thuiszorg in jouw regio. - Onderzoek welke persoonlijke alarmen er zijn en wat bij jouw situatie past. - Praat met je huisarts of een wijkverpleegkundige over wat verstandig is. - Betrek je familie bij de keuze, zodat zij ook weten hoe het werkt. Het is niet altijd makkelijk om te bepalen wat het beste is. Maar duidelijk is wel: de zorg verandert, en dat biedt ook kansen. Door goed voorbereid te zijn, kun je langer genieten van je eigen huis en omgeving. ### Tot slot Leegstand in de verpleegzorg klinkt misschien als een probleem voor beleidsmakers. Maar het raakt ons allemaal. Het dwingt ons om anders te denken over ouder worden en zorg. En misschien is dat helemaal niet zo slecht. Want wie wil er nou niet liever thuis blijven, met de juiste ondersteuning, dan te verhuizen naar een instelling die niet meer past bij wat je nodig hebt? Blijf op de hoogte van ontwikkelingen in de zorg en kijk wat voor jou werkt. Er is meer mogelijk dan je denkt.