Leegstand in verpleegzorg groeit: wat nu?

Margriet Bos · 2026-06-04

Waar lang werd gedacht dat we moesten bijbouwen voor de verpleegzorg bij ouderen, zien we nu op steeds meer plekken in het land leegstand ontstaan. Het klinkt misschien vreemd, maar het is echt waar: terwijl de vraag naar zorg toeneemt, blijven kamers leeg. Rekenmodellen van het VGZ zorgkantoor laten zien dat die leegstand niet zomaar zal verdwijnen. Het is een trend die we serieus moeten nemen. ### Waarom groeit de leegstand? Je zou denken dat met een vergrijzende bevolking de verpleegzorg alleen maar voller zou raken. Maar de realiteit is anders. Steeds meer ouderen kiezen ervoor om langer thuis te blijven wonen, met hulp van thuiszorg of mantelzorg. Dat komt deels door veranderingen in het beleid, maar ook door persoonlijke voorkeuren. Mensen willen gewoon niet meer naar een verzorgingshuis als het niet nodig is. En dat zorgt voor lege plekken. Daarnaast spelen financiële overwegingen een rol. De kosten voor verpleegzorg zijn hoog, en niet iedereen heeft recht op vergoeding. Dat maakt de drempel groter. Ook de kwaliteit van de zorg speelt mee: sommige instellingen hebben moeite om personeel te vinden, wat leidt tot een minder aantrekkelijk aanbod.  ### Wat betekent dit voor ouderen en hun naasten? Voor ouderen en hun families kan dit verwarrend zijn. Aan de ene kant is er een tekort aan plekken in bepaalde regio's, aan de andere kant leegstand elders. Het is een kwestie van vraag en aanbod die niet goed op elkaar aansluit. Als je een persoonlijk alarm overweegt voor een dierbare, dan is het goed om te weten dat thuis blijven wonen steeds vaker een optie is, maar dan moet de ondersteuning wel kloppen. - Zorg op maat: kijk naar wat je naaste echt nodig heeft, van dagbesteding tot medische hulp. - Technologie: denk aan een persoonlijk alarm met GPS of valdetectie, zodat je altijd hulp kunt inschakelen. - Mantelzorg: bespreek of familie of vrienden kunnen bijspringen, en wat dat vraagt van hun tijd en energie.  ### Hoe kun je inspelen op deze trend? Als professional in de ouderenzorg is het belangrijk om vooruit te kijken. De leegstand betekent niet dat er geen vraag is, maar dat de vraag verandert. Mensen willen flexibele oplossingen, geen standaardpakketten. Denk aan thuiszorg die aansluit bij het ritme van de oudere, of aan een persoonlijk alarm dat eenvoudig te bedienen is. Daarnaast is samenwerking cruciaal. Zorginstellingen, gemeenten en thuiszorgorganisaties moeten de handen ineenslaan om de zorg betaalbaar en toegankelijk te houden. Ook innovatie helpt: apps, sensoren en alarmsystemen maken het makkelijker om ouderen te ondersteunen zonder dat ze hun vertrouwde omgeving hoeven te verlaten. ### Een blik op de toekomst De cijfers van VGZ zijn duidelijk: de leegstand in de verpleegzorg zal niet vanzelf verdwijnen. Het is een signaal dat we anders moeten denken over zorg voor ouderen. Thuis blijven wonen wordt de norm, maar dat vraagt om goede voorzieningen. Een persoonlijk alarm is daarin een klein maar belangrijk onderdeel. Het geeft niet alleen veiligheid, maar ook rust voor zowel de oudere als de familie. Dus ja, de leegstand groeit. Maar dat hoeft geen ramp te zijn. Het is een kans om de zorg te vernieuwen en beter af te stemmen op wat mensen echt willen. Laten we die kans grijpen.