Leegstand in verpleegzorg groeit: wat nu?

Margriet Bos · 2026-06-04

Waar lang werd gedacht dat er bijgebouwd moest worden voor de verpleegzorg bij ouderen, ontstaat er op steeds meer plekken in het land leegstand. Rekenmodellen van het VGZ zorgkantoor laten zien dat die leegstand niet zomaar zal verdwijnen. Dat roept vragen op: wat betekent dit voor senioren, hun families en de zorgprofessionals die dagelijks met hen werken? Laten we eens kijken wat er aan de hand is en wat je zelf kunt doen om voorbereid te zijn. ### Waarom is er leegstand? Jarenlang dachten beleidsmakers dat we moesten bijbouwen om de vergrijzing op te vangen. Maar de realiteit is anders. Mensen blijven langer thuis wonen, deels door eigen keuze, deels door veranderingen in de zorgwetgeving. Verpleeghuizen krijgen minder nieuwe bewoners, en dat zie je terug in de cijfers. VGZ meldt dat de leegstand in sommige regio's oploopt tot wel 10 procent. Dat klinkt misschien als een klein getal, maar voor een sector die draait om efficiëntie en kwaliteit, is dat best veel.  ### Wat betekent dit voor jou? Als je zelf of een naaste nadenkt over verpleegzorg, kan deze leegstand zowel een kans als een uitdaging zijn. Aan de ene kant betekent het meer keuze: er zijn plekken beschikbaar, dus je hoeft misschien niet zo lang te wachten. Aan de andere kant kan leegstand leiden tot sluitingen van afdelingen of zelfs hele locaties. Dat is vervelend als je juist dicht bij huis wilt blijven. Een persoonlijk alarm kan dan helpen om langer zelfstandig te wonen, zodat je niet afhankelijk bent van een plek in een verpleeghuis. ### Hoe blijf je veilig thuis? Veel ouderen kiezen ervoor om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen. Dat is begrijpelijk: je eigen omgeving, je eigen spullen, je eigen ritme. Maar veiligheid is wel een punt. Een persoonlijk alarm geeft je de zekerheid dat je altijd hulp kunt inschakelen, of je nu valt, je niet lekker voelt of gewoon even een praatje nodig hebt. Denk aan een alarm dat je om je pols draagt of aan een ketting. Die systemen werken via een basisstation in huis en verbinden je met een meldkamer. Sommige modellen hebben ook GPS, zodat je ook buiten veilig bent. ### Wat kun je zelf doen? - **Praat met je zorgverzekeraar**: Vraag of ze een persoonlijk alarm vergoeden. Sommige verzekeraars, zoals VGZ, hebben regelingen voor hulpmiddelen. - **Kijk naar thuiszorg**: Combineer een alarm met thuiszorg voor extra ondersteuning. - **Blijf actief**: Beweging en sociaal contact verminderen de kans op vallen. Overweeg een burennetwerk of een belgroep. - **Test apparatuur**: Zorg dat je alarm werkt en dat je weet hoe je het gebruikt. Vraag een familielid om het samen te proberen. ### De rol van technologie Technologie verandert snel. Naast persoonlijke alarmen zijn er nu ook sensoren die beweging detecteren, slimme verlichting die aangaat als je opstaat, en spraakassistenten die je kunnen helpen. Die systemen zijn vaak eenvoudig te installeren en betaalbaar. Een investering van rond de €200 kan je al een heel eind helpen. Vergeet niet dat preventie goedkoper is dan een opname in het ziekenhuis. ### Tot slot De leegstand in de verpleegzorg is een signaal dat de zorg verandert. In plaats van alleen te kijken naar bijbouwen, moeten we nadenken over hoe we ouderen ondersteunen om thuis te blijven wonen. Een persoonlijk alarm is daar een klein maar krachtig onderdeel van. Of je nu kiest voor een simpel model of een uitgebreid systeem, het belangrijkste is dat je je veilig voelt. Praat erover met je huisarts, je familie en je verzekeraar. Zo blijf je de regie houden over je eigen leven.