Kritische blik op overbehandeling in de zorg

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een prikkelend werk dat je aan het denken zet over de moderne geneeskunde. We bespreken *Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?*, een boek van oncoloog Schelto Kruijff dat fundamentele vragen stelt over de zorg van vandaag. ### Waarom dit boek er toe doet De zorg staat onder druk. We worden steeds ouder, maar de kosten rijzen de pan uit. Kruijff, een ervaren oncoloog, durft de lastige vragen te stellen. Is meer zorg altijd betere zorg? Of doen we soms te veel? Zijn antwoord is confronterend: ja, we behandelen en diagnosticeren vaak te veel. En dat heeft gevolgen, voor jou als patiënt, maar ook voor de samenleving als geheel.  ### Overbehandeling: een stille epidemie Stel je voor: je krijgt een kleine afwijking te horen, maar die had nooit klachten gegeven. Toch volgt een operatie, met alle risico's van dien. Dat is overbehandeling. Kruijff laat zien dat dit vaker gebeurt dan we denken. Hij houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor. Artsen zijn getraind om te handelen, maar soms is niets doen de beste optie. Het boek daagt je uit om kritischer te kijken naar medische ingrepen. - Overdiagnostiek leidt tot onnodige stress - Behandelingen hebben vaak bijwerkingen - Niet elke afwijking hoeft behandeld te worden ### Een spiegel voor de geneeskunde Wat dit boek bijzonder maakt, is de eerlijkheid. Kruijff schrijft niet als een buitenstaander, maar als iemand die midden in het veld staat. Hij deelt eigen ervaringen en twijfels. Dat maakt het verhaal authentiek. Je voelt zijn worsteling: hoe bied je de beste zorg zonder te overdrijven? Het is een vraag die elke arts, maar ook elke patiënt, zich zou moeten stellen. ### Wat betekent dit voor jou? Als je ooit voor een medische keuze staat, geeft dit boek je handvatten. Het leert je om vragen te stellen. Is deze test echt nodig? Wat zijn de risico's? En wat gebeurt er als we niets doen? Het is geen aanval op de geneeskunde, maar een oproep tot bezinning. Want gezonde zorg draait niet om meer, maar om beter. Kortom, dit is een must-read voor iedereen die nadenkt over gezondheid. Het is kritisch, maar nooit cynisch. Het zet je aan het denken, precies wat een goed boek hoort te doen.