Kritische blik op overbehandeling in de zorg

Margriet Bos · 2026-06-15

In de wereld van persoonlijke alarmsystemen voor senioren draait alles om het bieden van veiligheid en gemoedsrust. Maar hoe zit het met de gezondheidszorg zelf? In deze blog duiken we in een boek dat fundamentele vragen stelt over de geneeskunde en overbehandeling. Het is een onderwerp dat ons allemaal raakt, of je nu een professional bent of iemand die voor een oudere zorgt. Onze boekenredacteur, Krista Kroon, bespreekt het werk 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' van oncoloog Schelto Kruijff. Dit boek is geen gewone medische verhandeling. Het is een uitnodiging om kritisch na te denken over de zorg die we leveren en ontvangen. Kruijff, een ervaren oncoloog, durft zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor te houden. Hij spreekt zich uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek, praktijken die in de moderne geneeskunde steeds vaker voorkomen. ### Waarom overbehandeling een probleem is Overbehandeling betekent dat patiënten medische ingrepen ondergaan die niet noodzakelijk zijn. Dit kan leiden tot onnodige stress, bijwerkingen en hoge kosten. In Nederland, waar de zorgkosten jaarlijks stijgen, is dit een relevant thema. Vooral voor ouderen, die vaak meerdere aandoeningen hebben, kan overbehandeling schadelijk zijn. Stel je voor: een 80-jarige die een ingewikkelde operatie ondergaat terwijl een eenvoudige behandeling ook had volstaan. Het boek van Kruijff laat zien dat we soms te snel naar complexe oplossingen grijpen. Denk aan de volgende punten: - Overdiagnostiek kan leiden tot onnodige angst en behandelingen. - Patiënten worden soms niet goed geinformeerd over de risico's. - De focus ligt te vaak op cijfers en technologie, niet op de mens. ### De impact op de ouderenzorg Voor ons, als experts in persoonsalarmering, is dit boek extra relevant. Ouderen zijn vaak kwetsbaar en hebben behoefte aan zorg die echt bij hen past. Een persoonlijk alarm kan helpen om zelfstandig te blijven wonen, maar het is geen vervanging voor goede medische zorg. Het boek benadrukt dat we moeten luisteren naar wat de patient echt nodig heeft. Niet elke kwaal vereist een dure scan of een operatie. Soms is een gesprek of een simpele aanpassing al voldoende. In de praktijk zien we dat ouderen soms te veel medicijnen krijgen of onnodige onderzoeken ondergaan. Dit kan hun kwaliteit van leven verminderen. Kruijff pleit voor een meer mensgerichte benadering, waarbij de patient centraal staat. Dit sluit naadloos aan bij onze visie: veiligheid begint met begrip en maatwerk. ### Wat kunnen we leren? Het boek is een must-read voor iedereen die in de zorg werkt of ermee te maken heeft. Het daagt ons uit om kritisch te zijn op de gangbare praktijken. Hier zijn enkele lessen die we kunnen toepassen: - Vraag altijd door: is deze behandeling echt nodig? - Kijk naar de patient als geheel, niet alleen naar de diagnose. - Durf nee te zeggen tegen onnodige ingrepen. Het is een oproep tot bezinning. In een tijd waarin technologie en innovatie hoogtij vieren, moeten we niet vergeten dat zorg draait om mensen. Of het nu gaat om een persoonlijk alarm of een medische ingreep, het doel is hetzelfde: een beter leven. ### Conclusie 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' is een boek dat je aan het denken zet. Het is geen gemakkelijke lectuur, maar wel ongelooflijk waardevol. Voor professionals in de seniorenzorg biedt het inzichten die je direct kunt gebruiken. Laten we samen streven naar zorg die niet alleen effectief is, maar ook respectvol en menselijk. En vergeet niet: een goed gesprek is soms de beste medicijn.