Kritische blik op de zorg: boekrecensie Schelto Kruijff

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze rubriek duiken we in een boek dat je aan het denken zet. Onze redacteur bespreekt 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' van oncoloog Schelto Kruijff. Hij stelt scherpe vragen over overbehandeling en de medische reflex om altijd maar te willen ingrijpen. Het is een confronterend boek. Kruijff kijkt naar zijn eigen vakgebied en houdt artsen een spiegel voor. Waarom doen we soms te veel? En wat zijn de gevolgen voor jou als patiënt? ### Waarom dit boek relevant is voor senioren Als je ouder wordt, kom je vaker in aanraking met ziekenhuizen en specialisten. Dan is het goed om te weten dat niet elke behandeling ook echt nodig is. Kruijff legt uit hoe overdiagnostiek werkt: hoe meer je zoekt, hoe meer je vindt. En niet alles wat je vindt, hoeft behandeld te worden. Dat klinkt misschien vreemd. Maar denk eens aan een kleine afwijking die nooit klachten zou geven. Toch word je eraan geopereerd, met alle risico's van dien. Dat wil je natuurlijk voorkomen.  ### De kernvragen van het boek Kruijff stelt een paar fundamentele vragen: - Wat is de meerwaarde van een vroege diagnose? - Wanneer doen we te veel onderzoek? - Hoe kunnen we beter luisteren naar de patient? Het zijn vragen die je zelf ook kunt stellen aan je huisarts of specialist. Het boek helpt je om kritischer te kijken naar medische adviezen. ### Een citaat dat blijft hangen > 'We moeten niet alleen kijken naar wat we kunnen doen, maar ook naar wat we moeten laten.' Deze zin vat de boodschap van Kruijff mooi samen. Het is geen oproep om medische hulp te mijden, maar wel om bewuster te kiezen. ### Wat kun je ermee in de praktijk? Voor senioren is dit boek een aanrader. Het geeft je handvatten om gesprekken met artsen beter te voeren. Vraag gerust: 'Is deze test echt nodig?' of 'Wat gebeurt er als we niets doen?' Kruijff laat zien dat minder soms meer is. En dat een goede arts niet alleen behandelt, maar ook durft te kiezen voor rust en observatie. ### Ons oordeel Het boek leest vlot, ook als je geen medische achtergrond hebt. De voorbeelden zijn herkenbaar en de toon is respectvol. Geen betweterigheid, maar een uitnodiging om samen na te denken over de zorg. Een aanrader voor iedereen die wel eens twijfelt aan een behandeling of gewoon meer wil begrijpen van hoe de medische wereld werkt.