Kritische blik op de zorg: boekrecensie 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?'

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een confronterend maar noodzakelijk werk. Onze redacteur bespreekt 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk? Fundamentele vragen over de geneeskunde' van oncoloog Schelto Kruijff. Dit boek is geen gewone medische gids; het is een spiegel voor de hele zorgsector. ### Overbehandeling: een stille crisis Kruijff, een ervaren oncoloog, neemt geen blad voor de mond. Hij stelt dat we te vaak en te veel behandelen. Denk aan scans die onnodige onrust zaaien of operaties die weinig toevoegen aan de kwaliteit van leven. Het is een patroon dat patiënten soms meer schaadt dan helpt. Zijn punt? We moeten vaker durven vragen: 'Is deze behandeling écht nodig?'  ### Wat zegt de wetenschap? Het boek is gebaseerd op jarenlang onderzoek en praktijkervaring. Kruijff laat zien dat overdiagnostiek leidt tot overbehandeling, wat niet alleen geld kost, maar ook mensen onnodig belast. Een paar voorbeelden: - Vroege opsporing van bepaalde kankers leidt niet altijd tot betere overleving. - Veel ingrepen, zoals rugoperaties, worden uitgevoerd terwijl rust of fysiotherapie even effectief is. - Patiënten krijgen vaak medicijnen met bijwerkingen die zwaarder wegen dan de klachten. ### Een spiegel voor de beroepsgroep Wat dit boek bijzonder maakt, is de zelfreflectie. Kruijff houdt zijn eigen collega's een spiegel voor. Hij erkent dat artsen soms te snel handelen uit gewoonte of angst voor rechtszaken. Maar hij wijst ook naar het systeem: zorgverzekeraars en protocollen sturen richting meer behandelingen, niet minder. ### Wat betekent dit voor u? Als senior of mantelzorger herkent u vast het gevoel dat de zorg soms overweldigend is. Dit boek geeft handvatten om kritischer te kijken naar medische adviezen. Het is geen oproep om zorg te mijden, maar wel om bewuster te kiezen. Vraag altijd: 'Wat gebeurt er als we niets doen?' Soms is dat de beste optie. ### Praktische tips uit het boek - Wees niet bang om een second opinion te vragen. - Vraag naar de absolute risico's en voordelen van een behandeling. - Overweeg of een 'watchful waiting'-strategie mogelijk is. - Bespreek met uw arts wat uw eigen doelen zijn, niet alleen de medische. ### Conclusie 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' is een aanrader voor iedereen die betrokken is bij de zorg. Het daagt uit, maar biedt ook hoop. Want door minder te doen, kunnen we soms beter zorgen. Lees het boek en vorm uw eigen mening. Het is een gesprek dat we allemaal moeten voeren.