Keuzevrijheid patiënt in gevaar bij afschaffen niet-gecontracteerde zorg

Margriet Bos · 2026-06-12

De recente poll van Zorgvisie laat een duidelijke uitslag zien: een meerderheid van de lezers is faliekant tegen het afschaffen van niet-gecontracteerde zorg. En dat is niet zo gek, want de keuzevrijheid van de patiënt komt dan serieus in het gedrang. Laten we eens kijken waarom dit onderwerp zoveel stof doet opwaaien. ### Waarom is keuzevrijheid zo belangrijk? Stel je voor: je hebt een zorgverlener die je al jaren vertrouwt. Iemand die je kent, die weet wat je nodig hebt. Als niet-gecontracteerde zorg wordt afgeschaft, loop je het risico dat je deze zorgverlener niet meer kunt zien, tenzij die een contract heeft met jouw verzekeraar. Dat voelt toch een beetje alsof iemand anders bepaalt wie jou mag helpen. En dat willen we natuurlijk niet. - Patiënten verliezen de regie over hun eigen zorg. - Zorgverleners worden afhankelijk van verzekeraars. - De kwaliteit van zorg kan dalen als concurrentie wegvalt. Het gaat hier niet alleen om geld, maar om vertrouwen en relaties. En die kun je niet zomaar vervangen door een contract. ### Wat zeggen de voorstanders? Voorstanders van afschaffing zeggen dat het verzekeraars meer armslag geeft. Ze kunnen dan beter onderhandelen over prijzen en kwaliteit. Maar is dat wel zo simpel? Verzekeraars hebben al veel macht. Als zij bepalen wie zorg mag geven, wordt het systeem nog meer van bovenaf gestuurd. En dat past niet bij een zorgstelsel dat juist draait om de patiënt. > "De keuzevrijheid van de patiënt komt ernstig in het geding als de niet-gecontracteerde zorg wordt afgeschaft." - Dit citaat uit de poll vat het perfect samen. ### Wat betekent dit voor senioren? Voor ouderen is dit extra belangrijk. Zij hebben vaak vaste zorgverleners die hen door en door kennen. Denk aan de fysiotherapeut die weet dat je knie niet meer zo soepel is, of de huisarts die al jaren je bloeddruk in de gaten houdt. Als die zorgverlener geen contract heeft met jouw verzekeraar, kun je ineens niet meer terecht. Dat is niet alleen vervelend, maar ook onveilig. In Nederland betalen we gemiddeld € 1.700 per jaar aan zorgpremie. Daar verwacht je toch wat voor terug? Zoals de vrijheid om zelf te kiezen wie je helpt. En dat is precies waar het hier om draait. ### Hoe zit het met de kosten? Een veelgehoord argument is dat niet-gecontracteerde zorg duurder is. Maar dat hoeft niet altijd zo te zijn. Soms zijn kleine zorgaanbieders juist goedkoper omdat ze minder overhead hebben. En de kwaliteit is vaak hoog, omdat ze persoonlijke aandacht kunnen bieden. Verzekeraars zouden daar beter naar moeten kijken, in plaats van alles over één kam te scheren. Het is ook belangrijk om te weten dat niet-gecontracteerde zorg vaak een percentage van de rekening vergoedt. Meestal tussen de 75% en 100% van het gemiddelde tarief. Dus ja, het kan iets duurder zijn, maar dat weegt op tegen de vrijheid en continuïteit van zorg. ### Wat kunnen we doen? Als je dit belangrijk vindt, kun je zelf actie ondernemen. Kies een zorgverzekering die niet-gecontracteerde zorg goed vergoedt. Of praat met je huisarts over wat dit voor jou betekent. Samen sta je sterker. De poll van Zorgvisie laat zien dat veel mensen dezelfde zorgen hebben. Laten we die stem laten horen. Want uiteindelijk draait het om één ding: dat jij de zorg krijgt die bij jou past, zonder dat een verzekeraar daar een stokje voor steekt.