Kankermedicijnen: wachttijd verdubbelt in 4 jaar

Margriet Bos · 2026-05-20

De toegang tot nieuwe kankergeneesmiddelen in Nederland staat onder druk. Uit recente cijfers blijkt dat het aantal beschikbare middelen snel afneemt, terwijl de wachttijd voor patiënten steeds langer wordt. Dit is een zorgwekkende trend die directe gevolgen heeft voor de behandeling van kankerpatiënten. ### Wat is er aan de hand? In 2025 is nog maar 41% van de nieuwe oncologische middelen die de afgelopen vier jaar in Europa zijn toegelaten beschikbaar voor Nederlandse patiënten. Dat is een flinke daling vergeleken met vier jaar geleden, toen dat nog 80% was. De gemiddelde wachttijd voor deze medicijnen is in die periode verdubbeld: van 270 dagen in 2021 naar 525 dagen in 2025. Dat betekent dat patiënten bijna twee keer zo lang moeten wachten op een nieuw medicijn. En dat terwijl elk moment van vertraging cruciaal kan zijn in de strijd tegen kanker. ### Waarom daalt de toegang? Er zijn verschillende redenen voor deze daling. Allereerst is het goedkeuringsproces voor nieuwe medicijnen in Nederland complexer geworden. De overheid en zorginstanties moeten zorgvuldig afwegen of een medicijn effectief en kostenefficiënt is. Dat kost tijd. Daarnaast spelen prijsonderhandelingen een rol – fabrikanten vragen vaak hoge prijzen, wat de toegang verder vertraagt. - **Complexere regelgeving**: Meer stappen en evaluaties nodig voor goedkeuring. - **Hoge kosten**: Prijzen van nieuwe kankermedicijnen stijgen, wat onderhandelingen bemoeilijkt. - **Capaciteitsproblemen**: Ziekenhuizen en apotheken hebben beperkte middelen om nieuwe middelen snel in te voeren. ### Wat betekent dit voor patiënten? Voor iemand met kanker is elke dag wachten op een nieuw medicijn een dag van onzekerheid. De verdubbeling van de wachttijd betekent dat patiënten in Nederland nu gemiddeld 1,5 jaar moeten wachten op een nieuw middel. Dat kan het verschil maken tussen een succesvolle behandeling of niet. "Het is schrijnend om te zien dat Nederland, dat altijd voorop liep in de zorg, nu achterblijft," zegt een woordvoerder van een patiëntenorganisatie. "Patiënten voelen de impact direct: ze krijgen niet de beste zorg die mogelijk is." ### Hoe kunnen we dit verbeteren? Er zijn oplossingen denkbaar. Zo kunnen we het goedkeuringsproces versnellen zonder aan veiligheid in te boeten. Ook kunnen we meer investeren in onderhandelingen met farmaceuten om prijzen te verlagen. En door de samenwerking met Europese partners te versterken, kunnen we sneller profiteren van nieuwe ontwikkelingen. - **Versnelde beoordeling**: Kortere doorlooptijden voor evaluaties. - **Samenwerking met Europa**: Gebruik maken van gezamenlijke inkoop. - **Meer transparantie**: Duidelijke communicatie over wachttijden en beschikbaarheid. ### Conclusie De situatie rondom nieuwe kankermedicijnen in Nederland is zorgwekkend. De halvering van de toegang en de verdubbeling van de wachttijd vragen om actie. Patiënten verdienen snellere en betere zorg. Het is tijd dat beleidsmakers, zorgverleners en de farmaceutische industrie de handen ineen slaan om deze trend te keren. Want elk leven telt – en elke dag wachten is er één te veel.