Kankermedicijnen: wachttijd verdubbeld, toegang gehalveerd

Margriet Bos · 2026-05-20

Het nieuws over de toegang tot nieuwe kankermedicijnen in Nederland is zorgwekkend. Patiënten worden steeds langer aan hun lot overgelaten. In 2025 is nog maar 41% van de nieuwe oncologische middelen beschikbaar. Vier jaar geleden was dat nog 80%. De gemiddelde wachttijd is verdubbeld: van 270 dagen in 2021 naar 525 dagen in 2025. Dat is bijna anderhalf jaar wachten op een medicijn dat je leven kan redden. ### Waarom daalt de toegang zo snel? Het lijkt erop dat het systeem vastloopt. Nieuwe medicijnen worden goedgekeurd in Europa, maar komen moeizaam naar Nederland. De beoordeling door het Zorginstituut duurt langer, en onderhandelingen over de prijs met farmaceuten zijn stroef. Dit raakt vooral patiënten met zeldzame of agressieve vormen van kanker. Zij hebben geen tijd om te wachten. - De beoordelingsprocedures zijn complexer geworden. - Farmaceutische bedrijven vragen hoge prijzen, wat leidt tot langdurige onderhandelingen. - Het aantal nieuwe middelen neemt toe, maar de capaciteit om ze te beoordelen blijft achter. ### Wat betekent dit voor patiënten? Voor iemand met kanker is elke dag kostbaar. Een wachttijd van 525 dagen kan het verschil betekenen tussen herstel en achteruitgang. Patiëntenorganisaties uiten hun zorgen. Ze zeggen dat Nederland achterloopt op andere Europese landen. In Duitsland en Frankrijk zijn nieuwe middelen vaak binnen een jaar beschikbaar. Hier moeten we bijna twee jaar wachten. > "Het is onacceptabel dat patiënten in Nederland zo lang moeten wachten op levensreddende medicijnen," zegt een woordvoerder van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties. "We roepen de overheid op om het proces te versnellen." ### Hoe kan dit verbeteren? Er zijn stappen mogelijk. Het Zorginstituut kan sneller werken door meer personeel in te zetten. Ook kunnen er vaste prijsafspraken komen met farmaceuten. Een ander idee is om goedkopere, generieke varianten sneller toe te laten. Zo krijgen patiënten sneller toegang zonder dat de kosten exploderen. - Investeer in versnelling van de beoordelingsprocedure. - Maak vaste prijsafspraken om onderhandelingen te verkorten. - Stimuleer de komst van generieke geneesmiddelen. ### Wat kun je zelf doen? Als patiënt of naaste kun je je stem laten horen. Sluit je aan bij een patiëntenorganisatie. Zij lobbyen voor betere toegang. Ook kun je je huisarts of specialist vragen naar alternatieven. Soms zijn er klinische onderzoeken waar je aan kunt deelnemen. Blijf niet passief; informatie is macht. De situatie is niet hopeloos, maar vraagt om actie. We moeten ervoor zorgen dat niemand onnodig wacht op zorg. De cijfers zijn duidelijk: de toegang halveert en de wachttijd verdubbelt. Het is tijd om het tij te keren.