Kankermedicijnen: toegang halveert, wachttijd verdubbelt

Margriet Bos · 2026-05-20

De toegang tot nieuwe kankergeneesmiddelen in Nederland gaat snel achteruit. In 2025 is nog maar 41% van de nieuwe oncologische middelen die de afgelopen vier jaar in Europa zijn toegelaten beschikbaar voor Nederlandse patiënten. Vier jaar geleden was dat nog 80%. De gemiddelde wachttijd voor deze medicijnen is in die periode verdubbeld: van 270 dagen in 2021 naar 525 dagen in 2025. ### Waarom dit zo schokkend is Stel je voor: je krijgt de diagnose kanker, en dan moet je bijna anderhalf jaar wachten op een nieuw medicijn dat in andere Europese landen al gewoon beschikbaar is. Dat is de realiteit voor veel Nederlandse patiënten. Het gaat niet om een kleine vertraging - het is een structurele achteruitgang die steeds sneller gaat.  ### Wat er precies aan de hand is De cijfers liegen er niet om. In 2021 konden patiënten nog rekenen op 80% van de nieuwe kankermedicijnen binnen een redelijke termijn. Nu is dat gedaald naar 41%. Dat betekent dat meer dan de helft van de nieuwe geneesmiddelen niet of pas veel later beschikbaar komt. - **2021:** 80% beschikbaar, gemiddelde wachttijd 270 dagen - **2025:** 41% beschikbaar, gemiddelde wachttijd 525 dagen Deze trend is niet alleen zorgwekkend, het is een alarmsignaal voor ons hele zorgsysteem.  ### Waarom gebeurt dit? Er zijn verschillende redenen. De onderhandelingen over prijzen duren steeds langer. Zorgverzekeraars en fabrikanten kunnen het maar niet eens worden. Ook de beoordeling door het Zorginstituut Nederland kost meer tijd dan vroeger. Het is een complex proces, maar het resultaat is simpel: patiënten betalen de prijs. ### Wat betekent dit voor jou? Als je zelf met kanker te maken hebt, of een dierbare die dat heeft, dan raakt dit je direct. Je wilt de beste behandeling, en snel. Maar de realiteit is dat je soms moet kiezen tussen wachten of uitwijken naar het buitenland. Dat is geen keuze die iemand zou moeten maken. ### Wat kun je doen? Het goede nieuws is dat er steeds meer aandacht komt voor dit probleem. Patiëntenorganisaties zetten zich in voor snellere toegang. Ook politici beginnen het signaal op te pikken. Maar verandering gaat traag. Blijf zelf alert, bespreek het met je arts en vraag naar alternatieven als je lang moet wachten. - Praat met je specialist over beschikbare opties - Sluit je aan bij een patiëntenorganisatie voor steun - Blijf op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen ### Conclusie De toegang tot nieuwe kankermedicijnen in Nederland is ernstig verslechterd. De wachttijd is verdubbeld, het aanbod gehalveerd. Dit is een trend die we niet kunnen negeren. Het vraagt om actie van beleidsmakers, zorgverleners en ons allemaal.