Kankermedicijnen: toegang halveert, wachttijd verdubbelt

Margriet Bos · 2026-05-20

Het wordt steeds moeilijker voor patiënten in Nederland om nieuwe kankermedicijnen te krijgen. Uit recente cijfers blijkt dat de situatie de afgelopen vier jaar flink is verslechterd. In 2025 is nog maar 41% van de nieuwe oncologische middelen die in Europa zijn goedgekeurd beschikbaar voor Nederlandse patiënten. Vier jaar geleden was dat nog 80%. De gemiddelde wachttijd is in diezelfde periode verdubbeld: van 270 dagen in 2021 naar 525 dagen in 2025. ### Wat is er aan de hand? Deze cijfers zijn zorgwekkend. Ze betekenen dat patiënten langer moeten wachten op levensreddende behandelingen. En dat terwijl de medische vooruitgang juist steeds sneller gaat. Hoe kan het dat de toegang tot nieuwe medicijnen achteruit holt? Een van de oorzaken is dat de beoordelingsprocedures in Nederland strenger zijn geworden. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) en het Zorginstituut kijken kritisch naar de prijs en de meerwaarde van elk nieuw middel. Dat klinkt logisch, maar het levert wel vertraging op. ### De impact op patiënten Voor patiënten is dit een bittere realiteit. Stel je voor dat je hoort dat je kanker hebt. Je wilt de beste en nieuwste behandeling. Maar die is nog niet beschikbaar in Nederland. Je moet wachten, of uitwijken naar het buitenland. Dat kan niet iedereen. - De wachttijd is bijna verdubbeld in 4 jaar. - Het aantal beschikbare middelen is gehalveerd. - Patiënten hebben minder keuze in behandelingen. ### Wat kunnen we doen? Er wordt wel gepraat over oplossingen. De overheid wil snellere toelating stimuleren. Ook wordt er gekeken naar gezamenlijke inkoop in Europa om de prijzen te drukken. Maar dat duurt allemaal nog even. Voor nu is het belangrijk dat patiënten en hun naasten goed geïnformeerd zijn. Vraag je arts altijd naar alle mogelijkheden, ook naar medicijnen die in andere landen al wel beschikbaar zijn. Soms kun je via een speciale regeling toch aan een nieuw middel komen. ### De rol van de farmaceutische industrie Farmaceutische bedrijven bepalen vaak zelf in welke landen ze een nieuw medicijn op de markt brengen. Nederland is een kleine markt. Soms kiezen ze ervoor om eerst in grotere landen te beginnen. Dat kan de vertraging verklaren. "Het is een trieste trend," zegt een woordvoerder van een patiëntenorganisatie. "We zien dat Nederland steeds minder aantrekkelijk wordt voor nieuwe medicijnen." ### Kortom De toegang tot nieuwe kankermedicijnen in Nederland staat onder druk. De wachttijden worden langer en het aantal beschikbare middelen neemt af. Het is een zorgelijke ontwikkeling die vraagt om actie van zowel de overheid als de farmaceutische industrie. Voor patiënten is het vooral belangrijk om goed geïnformeerd te blijven en alle opties te bespreken met hun behandelaar.