Kankermedicijnen in Nederland: toegang halveert in 4 jaar

Margriet Bos · 2026-05-20

De toegang tot nieuwe kankergeneesmiddelen in Nederland gaat snel achteruit. In 2025 is nog maar 41% van de nieuwe oncologische middelen die de afgelopen vier jaar in Europa zijn toegelaten beschikbaar voor Nederlandse patiënten. Vier jaar geleden was dat nog 80%. De gemiddelde wachttijd voor oncologische geneesmiddelen is in die periode verdubbeld: van 270 dagen in 2021 naar 525 dagen in 2025. ### Wat gebeurt er precies? Dit is geen klein probleem. Het betekent dat meer dan de helft van de nieuwe kankerbehandelingen die in Europa op de markt komen, niet of pas veel later in Nederland beschikbaar is. Voor patiënten met een levensbedreigende ziekte kan dit het verschil maken tussen leven en dood. En de trend is zorgwekkend: in plaats van beter wordt het alleen maar erger. Waar komt dat door? Het heeft te maken met complexe onderhandelingen over prijzen, vergoedingen en toelating door zorgverzekeraars. Ook de beoordeling door het Zorginstituut Nederland speelt een rol. Maar het resultaat is hetzelfde: Nederlandse patiënten wachten langer en krijgen minder opties. ### Wat betekent dit voor jou? Als je zelf of een naaste met kanker te maken hebt, raakt dit je direct. Je hoort over nieuwe medicijnen in het nieuws of via je arts. Maar dan begint het wachten. Soms wel anderhalf jaar. Dat is een eeuwigheid als je ziek bent. Een paar voorbeelden van wat er speelt: - Nieuwe immunotherapieën die in andere landen al standaard zijn, zijn hier nog niet beschikbaar. - Gerichte therapieën voor zeldzame kankersoorten worden vaak niet vergoed. - Combinatiebehandelingen die in studies goed werken, worden niet toegelaten vanwege de kosten. Het is frustrerend, maar er is hoop. Patiëntenorganisaties en artsen zetten zich in voor verandering. ### Wat kun je zelf doen? Praat met je arts over de mogelijkheden. Soms kun je via een zogeheten 'compassionate use'-programma toch aan een medicijn komen. Ook kun je je aansluiten bij een patiëntenvereniging die lobbyt voor betere toegang. En blijf op de hoogte van ontwikkelingen via betrouwbare bronnen zoals de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). De situatie is schrijnend, maar niet hopeloos. Door bewustwording en actie kunnen we de trend misschien keren. Het begint bij weten wat er speelt.