Kankermedicijnen in Nederland: Toegang daalt, wachttijd…

Margriet Bos · 2026-05-20

Het is een zorgwekkende trend die steeds meer aandacht verdient: de toegang tot nieuwe kankergeneesmiddelen in Nederland staat onder druk. Uit recente cijfers blijkt dat in 2025 nog maar 41% van de nieuwe oncologische middelen die de afgelopen vier jaar in Europa zijn toegelaten, beschikbaar is voor Nederlandse patiënten. Dat is een flinke daling vergeleken met 80% vier jaar geleden. En alsof dat nog niet genoeg is, is de gemiddelde wachttijd voor deze medicijnen verdubbeld: van 270 dagen in 2021 naar 525 dagen in 2025. ### Wat betekent dit voor patiënten? Voor mensen met kanker is tijd vaak cruciaal. Elke dag dat je wacht op een behandeling kan het verschil maken tussen herstel of achteruitgang. Die verdubbeling van de wachttijd is dan ook niet zomaar een getal – het heeft directe gevolgen voor de kwaliteit van leven en overlevingskansen. Patiënten en hun families moeten nu bijna anderhalf jaar geduld hebben voordat een nieuw middel beschikbaar komt. Dat is een lange tijd, vooral als je bedenkt dat de ziekte in die periode kan verergeren. ### Waarom gebeurt dit? Er zijn verschillende redenen voor deze achteruitgang. Een belangrijke factor is de complexiteit van de beoordelingsprocedures. Nieuwe medicijnen moeten door meerdere instanties worden goedgekeurd, zoals het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) en het Nederlandse College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). Daarnaast spelen kosten een rol; de prijzen van nieuwe oncologische middelen zijn vaak torenhoog, en zorgverzekeraars moeten onderhandelen over vergoedingen. Dit proces kan maanden duren. - **Langzame procedures:** Beoordeling door EMA en CBG kan oplopen tot een jaar. - **Hoge kosten:** Nieuwe medicijnen zijn duur, wat leidt tot moeizame onderhandelingen. - **Beperkte capaciteit:** Ziekenhuizen en apotheken hebben niet altijd de middelen om nieuwe behandelingen snel in te voeren. ### Wat kunnen we doen? Het is duidelijk dat er actie nodig is. Een paar suggesties die kunnen helpen: 1. **Snellere beoordeling:** Overheden moeten de procedures stroomlijnen, zodat nieuwe medicijnen sneller op de markt komen. 2. **Samenwerking:** Zorgverzekeraars, farmaceuten en patiëntenorganisaties moeten beter samenwerken om prijzen te verlagen en toegang te versnellen. 3. **Investeren in onderzoek:** Meer geld voor klinische studies kan helpen om effectieve behandelingen eerder beschikbaar te maken. > "Het is niet alleen een kwestie van geld, maar ook van prioriteiten. We moeten ervoor zorgen dat patiënten niet de dupe worden van bureaucratie." – Margriet Bos, Expert Persoonsalarmering en Veiligheid voor Ouderen ### Een breder perspectief Deze trend past in een groter patroon van stijgende zorgkosten en toenemende druk op het Nederlandse zorgsysteem. Terwijl de bevolking vergrijst en het aantal kankergevallen stijgt, blijft de toegang tot innovatieve behandelingen achter. Het is een uitdaging die vraagt om creatieve oplossingen en politieke wil. Laten we hopen dat de cijfers over vier jaar weer de andere kant op gaan, zodat patiënten niet langer onnodig hoeven te wachten op levensreddende medicijnen.