Kankermedicijnen in Nederland: toegang daalt scherp

Margriet Bos · 2026-05-20

### Toegang tot nieuwe kankermedicijnen: een zorgwekkende trend De toegang tot nieuwe kankergeneesmiddelen in Nederland gaat snel achteruit. In 2025 is nog maar 41% van de nieuwe oncologische middelen die de afgelopen vier jaar in Europa zijn toegelaten beschikbaar voor Nederlandse patiënten. Vier jaar geleden was dat nog 80%. Dat is een halvering in amper vier jaar tijd. De gemiddelde wachttijd voor oncologische geneesmiddelen is in die periode verdubbeld: van 270 dagen in 2021 naar 525 dagen in 2025. ### Wat betekent dit voor patiënten? Voor mensen met kanker is tijd cruciaal. Elke dag dat je wacht op een nieuw medicijn kan het verschil maken tussen herstel of achteruitgang. Stel je voor: je krijgt een diagnose, je hoort dat er een veelbelovend middel is, maar dan moet je bijna anderhalf jaar wachten. Dat is niet alleen frustrerend, het kan ook levensbedreigend zijn. - De beschikbaarheid van nieuwe middelen daalt van 80% naar 41%. - De wachttijd stijgt van 9 maanden naar bijna 18 maanden. - Patiënten missen kansen op betere behandelingen. ### Waarom loopt Nederland achter? Nederland heeft altijd een goede reputatie gehad op het gebied van kankerzorg. Maar de cijfers laten een ander beeld zien. Waarom gebeurt dit? Er zijn meerdere redenen. Ten eerste is de beoordeling van nieuwe medicijnen door het Zorginstituut Nederland strenger geworden. Ze kijken niet alleen naar effectiviteit, maar ook naar kosteneffectiviteit. Dat leidt tot langere onderhandelingen met farmaceuten over de prijs. Daarnaast speelt de Europese toelatingsprocedure een rol. Medicijnen worden eerst goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA), maar daarna moeten ze nog door nationale procedures. In Nederland duurt dat gemiddeld langer dan in andere landen. ### Wat kun je zelf doen? Als je of een dierbare te maken krijgt met kanker, is het belangrijk om goed geïnformeerd te zijn. Vraag je arts altijd naar de nieuwste behandelopties en of er alternatieven zijn. Soms kun je via een klinische studie toegang krijgen tot een medicijn dat nog niet is goedgekeurd. Ook kun je contact opnemen met patiëntenorganisaties zoals de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK) voor advies en ondersteuning. ### De rol van de overheid De overheid moet dringend actie ondernemen. Het is onacceptabel dat Nederlandse patiënten steeds langer moeten wachten op levensreddende medicijnen. Er zijn al voorstellen om de beoordelingsprocedure te versnellen, bijvoorbeeld door meer samen te werken met andere Europese landen. Ook zouden farmaceuten gestimuleerd kunnen worden om medicijnen sneller op de Nederlandse markt te brengen. ### Een oproep tot verandering Dit probleem raakt ons allemaal. Kanker kent geen grenzen, en de toegang tot goede zorg zou dat ook niet moeten doen. Laten we hopen dat de politiek en de zorgsector snel met oplossingen komen. Want elke dag telt.