Kankermedicijnen in Nederland: wachttijd verdubbelt

Margriet Bos · 2026-05-20

De toegang tot nieuwe kankergeneesmiddelen in Nederland staat onder druk. Uit recente cijfers blijkt dat het aantal beschikbare middelen fors is gedaald. In 2025 is nog maar 41% van de nieuwe oncologische medicijnen die de afgelopen vier jaar in Europa zijn goedgekeurd, beschikbaar voor Nederlandse patiënten. Vier jaar geleden was dat nog 80%. De gemiddelde wachttijd is in diezelfde periode verdubbeld: van 270 dagen in 2021 naar 525 dagen in 2025. Dat is zorgwekkend, zeker voor mensen die afhankelijk zijn van deze levensreddende behandelingen. Maar wat betekent dit precies voor jou of je naaste? En waar komt deze vertraging vandaan? We duiken erin. ### Waarom duurt het zo lang? De wachttijd voor nieuwe kankermedicijnen wordt bepaald door meerdere factoren. Allereerst is er het beoordelingsproces van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Zodra een medicijn daar is goedgekeurd, moet het nog worden beoordeeld door het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) in Nederland. Daarna volgt onderhandeling over de prijs met de Nederlandse overheid, wat vaak maanden of zelfs jaren kan duren. - **Strenge prijsonderhandelingen**: De overheid probeert de kosten te drukken, maar dat vertraagt de toegang. - **Complexe regelgeving**: Elke stap in het proces vereist uitgebreide dossiers en goedkeuringen. - **Beperkte capaciteit**: Zorginstellingen hebben niet altijd de middelen om nieuwe middelen snel te implementeren. Dit systeem is bedoeld om veiligheid en betaalbaarheid te garanderen, maar het heeft een keerzijde: patiënten moeten langer wachten. > "Het is schrijnend dat patiënten in Nederland soms een jaar langer moeten wachten op een medicijn dat in andere Europese landen al beschikbaar is," zegt een woordvoerder van een patiëntenorganisatie. ### Impact op patiënten Voor iemand met kanker kan elke dag tellen. Een wachttijd van 525 dagen is niet alleen frustrerend, het kan ook levensbedreigend zijn. In de tussentijd kunnen tumoren groeien of uitzaaien, waardoor behandelingen minder effectief worden. Daarnaast zorgt de onzekerheid voor extra stress. Patiënten en hun families moeten vaak kiezen tussen wachten op nieuwere, mogelijk betere medicijnen of genoegen nemen met bestaande opties. Dat is een zware last, vooral als je al vecht tegen een ziekte. ### Wat wordt eraan gedaan? Er zijn initiatieven om de toegang te versnellen. Zo werkt de overheid aan een 'versneld toelatingsproces' voor veelbelovende kankermedicijnen. Ook wordt er gekeken naar meer samenwerking met andere Europese landen om goedkeuringen te stroomlijnen. Toch blijven er uitdagingen. De kosten van nieuwe medicijnen stijgen, en de overheid moet balanceren tussen toegang en betaalbaarheid. Voor nu is het belangrijk dat patiënten goed geïnformeerd worden over hun opties. ### Wat kun je zelf doen? Als je of een naaste te maken krijgt met een lange wachttijd, bespreek dan met de behandelend arts of er alternatieven zijn. Soms zijn er klinische studies of tijdelijke toegangsprogramma's. Ook patiëntenorganisaties kunnen helpen met advies en ondersteuning. Blijf daarnaast op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen. De situatie verandert snel, en wat vandaag nog niet beschikbaar is, kan morgen wel worden goedgekeurd. ### Conclusie De daling van 80% naar 41% in vier jaar tijd is een duidelijke waarschuwing. Het Nederlandse systeem voor toegang tot kankermedicijnen kraakt in zijn voegen. Hoewel er stappen worden gezet om de wachttijd te verkorten, blijft het voor veel patiënten een race tegen de klok. Hopelijk zien we snel verbetering, want elke dag dat een medicijn niet beschikbaar is, is er een te veel.