Wat de eerste Innovatiemonitor onthult over onze zorg

Margriet Bos · 2026-09-03

Je zou toch denken dat we in Nederland voorop lopen als het gaat om technologie in de zorg. Maar de werkelijkheid blijkt soms weerbarstiger. Uit de allereerste Innovatiemonitor voor de Zorg komt een verhaal naar voren dat je even doet stilstaan. Nederlandse zorgorganisaties lopen namelijk achter met hun digitale transformatie en hun volwassenheid op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI). Het is een signaal dat we serieus moeten nemen. ### Waarom die vertraging? Dat is natuurlijk de vraag die meteen opkomt. Het is niet alsof er geen wil is of geen kennis. De uitdaging zit 'm vaak in de dagelijkse praktijk. Denk aan de enorme druk op zorgteams, complexe ICT-systemen die niet met elkaar praten, en soms ook een zekere terughoudendheid om het vertrouwde los te laten. Innovatie voelt dan als een extra laag bovenop een al volle agenda. Maar wachten heeft ook zijn prijs. We zien het overal om ons heen: slimme apps die medicatie herinneren, sensoren die valpartijen detecteren, en AI die patronen in gezondheidsdata kan herkennen lang voordat een mens het ziet. Dit zijn geen gadgets voor de toekomst, maar tools die nu al het verschil kunnen maken in kwaliteit van leven en efficiëntie. Als we hierin achterblijven, lopen we het risico dat de zorgkosten verder stijgen en de toegankelijkheid onder druk komt te staan. - **Data-silo's:** Informatie staat vaak opgesloten in aparte systemen, waardoor een compleet beeld van een cliënt ontbreekt. - **Implementatie-uitdaging:** Het invoeren van nieuwe technologie kost tijd, training en geld – middelen die schaars zijn. - **Cultuuromslag:** Van 'zo hebben we het altijd gedaan' naar een lerende en experimenterende houding vraagt om een andere mindset. ### De kansen die we laten liggen Stel je voor wat er mogelijk is. AI kan zorgprofessionals ondersteunen bij het analyseren van scans, waardoor diagnoses sneller en nauwkeuriger gesteld worden. Digitale platforms kunnen mantelzorgers en professionele hulp beter met elkaar verbinden. En simpele persoonlijke alarmsystemen, die vaak nog op basis van een eenvoudige knop werken, kunnen evolueren naar proactieve systemen die subtiele veranderingen in gedrag of gezondheid monitoren. Die ontwikkeling vraagt wel om investeringen en lef. Een zorgbestuurder zei het laatst treffend: *"Innovatie is geen IT-project, het is een zorgproject. De technologie moet de mens dienen, niet andersom."* Die uitspraak raakt de kern. Het gaat niet om de nieuwste tech voor de tech, maar om hoe we deze inzetten om betere zorg te leveren, werkdruk te verlagen en menselijk contact te versterken waar het ertoe doet. De conclusie van de monitor is dus geen veroordeling, maar vooral een wake-up call. Een uitnodiging om het gesprek aan te gaan: hoe kunnen we samen deze digitale slag maken? Het vraagt om samenwerking tussen zorginstellingen, tech-ontwikkelaars, opleidingen en overheid. En om een heldere visie waarin de behoeften van de oudere of zorgvrager centraal staan. De monitor is er. De data ligt op tafel. Nu is het aan ons om er iets mee te doen, voordat de kloof te groot wordt.