IGJ onder Vogelzang kiest voor risicogericht toezicht

Margriet Bos · 2026-09-14

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) staat voor misschien wel de grootste verbouwing uit haar bestaan. Zorgfraude blijft een prioriteit, maar de nieuwe inspecteur-generaal Monique Vogelzang wil het toezicht fundamenteel anders organiseren: minder sectoraal en meer risicogericht. "Ik heb liever focus en impact dan dat we achter incidenten aanrennen," zegt ze. Dat klinkt misschien als een simpele koerswijziging, maar de gevolgen zijn groot. Voor professionals in de ouderenzorg en persoonsalarmering betekent het een andere manier van kijken naar kwaliteit en veiligheid. Niet langer wordt elke sector apart doorgelicht, maar wordt gekeken waar de risico's het grootst zijn. ### Wat betekent risicogericht toezicht precies? Bij risicogericht toezicht kijkt de IGJ niet naar alle zorgaanbieders even intensief. In plaats daarvan richt de inspectie zich op plekken waar de kans op problemen het grootst is. Denk aan: - Signalen van zorgfraude of misbruik van budgetten - Incidenten die vaker voorkomen dan verwacht - Organisaties waar meerdere klachten binnenkomen - Nieuwe technologieën, zoals slimme persoonsalarmering, waar nog weinig toezicht op is Dat betekent niet dat de rest van de sector wordt losgelaten. Het betekent wel dat de inspectie keuzes maakt. "We zullen scherpe keuzes moeten maken," zegt Vogelzang daarover. Want met beperkte mensen en middelen kun je niet overal tegelijk zijn. ### Waarom dit voor jou als professional belangrijk is Als je werkt met persoonsalarmering voor senioren, dan weet je dat een goed werkend alarmsysteem levens kan redden. Maar de markt groeit snel. Er komen steeds meer aanbieders, en niet allemaal werken ze even zorgvuldig. De IGJ wil daar beter op letten. Concreet betekent dit dat je als professional moet kunnen aantonen dat je systemen veilig zijn, dat meldingen goed worden opgevolgd en dat er geen misbruik plaatsvindt. Denk aan heldere contracten, transparante kosten (vaak tussen de €20 en €50 per maand) en een goede registratie van incidenten. > "Focus en impact boven het najagen van incidenten." — Monique Vogelzang, inspecteur-generaal IGJ ### Van sectoraal naar risicogericht: wat verandert er? Voorheen keek de IGJ vooral per sector: ziekenhuizen, verpleeghuizen, thuiszorg, gehandicaptenzorg. Elke sector had eigen normen en eigen inspecties. Dat systeem werkt, maar het is traag. Tegen de tijd dat een inspectie klaar is, zijn de problemen soms alweer veranderd. Het nieuwe model draait dat om. De inspectie kijkt naar risico's die dwars door sectoren heen lopen. Een voorbeeld: als blijkt dat een bepaald type alarmeringssysteem vaak storingen geeft, dan onderzoekt de IGJ dat direct, zonder eerst de hele sector door te lichten. Dat is sneller en gerichter. Maar het vraagt ook meer van zorgaanbieders zelf. Je moet je eigen risico's kennen en er iets aan doen, nog voordat de inspectie langskomt. ### Wat kun je zelf doen? Je hoeft niet te wachten op nieuwe regels om goed bezig te zijn. Een paar praktische stappen helpen al: - Zorg dat je weet welke risico's er in jouw organisatie spelen - Houd incidenten bij en kijk of er patronen zijn - Kies voor persoonsalarmering van aanbieders die transparant zijn over kosten en werking - Zorg dat medewerkers weten hoe ze moeten reageren op een alarmmelding - Bespreek met cliënten en familie wat ze kunnen verwachten ### Tot slot De IGJ verandert van een inspectie die achteraf controleert naar een inspectie die vooruit kijkt. Dat is een flinke omslag, en het zal even duren voordat alles soepel loopt. Maar de richting is duidelijk: minder papier, meer echte veiligheid. Voor jou als professional in de ouderenzorg betekent het vooral één ding: ken je risico's, wees transparant en zorg dat je basis op orde is. Dan heb je van de nieuwe aanpak weinig te vrezen — en kun je juist laten zien dat je goed bezig bent.