IGJ onder Vogelzang kiest voor risico-gestuurd toezicht

Margriet Bos · 2026-09-14

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) staat voor misschien wel de grootste verbouwing uit haar bestaan. Zorgfraude blijft een prioriteit, maar de nieuwe inspecteur-generaal Monique Vogelzang wil het toezicht fundamenteel anders organiseren: minder sectoraal en meer risico-gestuurd. "Ik heb liever focus en impact dan dat we achter incidenten aanrennen," zegt ze. Dat klinkt misschien als een klein verschil in woordkeuze, maar het is eigenlijk een flinke koerswijziging. Want waar de inspectie voorheen vooral per sector keek — de ene keer naar de ouderenzorg, dan weer naar de ziekenhuizen — wil Vogelzang nu kijken naar waar het risico het grootst is. Ongeacht de sector. ### Wat betekent dat voor de praktijk? Stel je voor: je werkt in de ouderenzorg en je houdt je bezig met persoonsalarmering voor senioren. Dan merk je dat de inspectie niet meer standaard langskomt omdat je nu eenmaal in die sector zit. In plaats daarvan kijkt men naar signalen. Waar gaat het mis? Waar lopen mensen echt gevaar? Dat is best even wennen. Voor veel professionals voelt het als minder houvast. Je weet niet precies wanneer de inspectie op de stoep staat. Maar tegelijkertijd kan het ook opluchten: als er niets aan de hand is, houdt niemand je onnodig van je werk. - Minder papierwerk voor goed presterende organisaties - Meer aandacht voor plekken waar het echt misgaat - Sneller ingrijpen bij acute risico's - Ruimte voor innovatie, zolang de veiligheid maar op orde is ### Zorgfraude blijft bovenaan Een ding verandert niet: zorgfraude blijft een topprioriteit. Dat is niet zo gek. Fraude ondermijnt het vertrouwen in de hele sector en kost de samenleving jaarlijks miljoenen euro's. Denk aan onterecht gedeclareerde zorg, valse facturen of het bewust verzwijgen van fouten. > "We zullen scherpe keuzes moeten maken," zegt Vogelzang. "We kunnen niet overal tegelijk zijn." Die uitspraak raakt aan iets belangrijks. De IGJ heeft simpelweg niet de middelen om elke zorginstelling in Nederland continu te controleren. Er moeten keuzes worden gemaakt. En die keuzes baseert men steeds vaker op data, op signalen en op risico-analyses. ### Wat betekent dit voor jou als professional? Als je werkt met persoonsalarmering voor senioren, dan weet je dat veiligheid en betrouwbaarheid allesbepalend zijn. Een alarm dat niet werkt op het moment dat het moet werken, kan levensgevaarlijk zijn. De nieuwe aanpak van de IGJ sluit daar eigenlijk goed bij aan. Het draait niet meer om het afvinken van lijstjes. Het draait om de vraag: doen we echt wat nodig is om mensen veilig te houden? Dat betekent dat je als professional scherp moet blijven op: - De kwaliteit van je alarmapparatuur - De reactietijd bij noodgevallen - De training van je medewerkers - De manier waarop je incidenten registreert en analyseert ### Focus en impact boven incidenten najagen Vogelzang wil niet dat de inspectie achter elk incident aanrent. Dat klinkt logisch, maar het is in de praktijk best lastig. Want elk incident is er één te veel. Toch pleit ze voor een aanpak waarbij je leert van fouten en structureel verbetert, in plaats van steeds achteraf te reageren. Dat vraagt om een cultuur waarin mensen durven te melden wat er misgaat. Zonder angst voor represailles. Want alleen dan krijg je echt zicht op de risico's die er toe doen. Voor jou als professional in de ouderenzorg betekent dit vooral één ding: blijf nadenken. Niet omdat het moet van een checklist, maar omdat het echt uitmaakt voor de mensen die op je vertrouwen. En dat is uiteindelijk waar het allemaal om draait.